De fiere pinksterblom

Hier is onze fiere pinksterblom
En ik zou hem zo graag eens wezen
Met zijn mooie kransen op het hoofd
En met zijn klinkende belle
Recht is recht, krom is krom
Gelief je ook wat te geven voor de fiere pinksterblom
Want de fiere pinksterblom moet voort!

Het is een van de weinige liedjes die er bestaan over het pinksterfeest.  En dan ook nog eens met een tekst die nauwelijks te begrijpen is. Voor Pasen en Kerst kun je een kast met cd’s vullen. En dan gaat het ook nog eens over een wat zielig kruidje. Want het is slechts de voorbode van Pinksteren. Als de pinksterdagen zijn aangebroken zijn de bloemetjes meestal al in geen velden of wegen meer te bekennen.
Eigenlijk komt het hele feest er wat bekaaid vanaf. Meer dan dat je er een extra vrije dag voor krijgt, weten de meeste mensen er niet over te vertellen.
Pinksteren komt van het woord pentacoste, wat betekent vijftig dagen na Pasen. Los van de religieuze betekenis hebben alle feesten ook nog een wat oudere betekenis. Pasen is het feest van de lente en het nieuwe leven en Kerst van de komst van het licht, van de lengende dagen. Maar Pinksteren? Hier en daar zijn er nog wat plaatselijke gebruiken, zoals het kiezen van de pinksterbruid, het ophangen van een pinksterkroon en het luilakfeest op de vrijdag ervoor. Maar verder?
Het is eigenlijk merkwaardig dat de grootgrutters en heel veel andere zaken die zich met Pasen en Kerst al maanden ervoor druk maken, niets doen aan Pinksteren. Waar is de hohoho roepende pinksterman die ons cadeautjes komt brengen? Geen  pinksterstollen, geen pinksterhazen die pinkstereitjes verstoppen, geen versierde pinksterboom in de kamer met chocolade pinksterkransjes erin. Waarom hebben Appie en Jumbo dit gat in de markt nog niet ontdekt? Tagrijn vindt dat hij dan maar moet doen.  Let maar eens op: volgend jaar gaat iedereen opeens Tagrijns pinksterworst kopen.
Prettige pinksterdagen!

Raamsteeg 2a: Schwertasek, Loerts en Wolvekamp

Via het fenomeen Twitter werd Tagrijn op het spoor gezet van een galerie in de Raamsteeg in Leiden. Daar, leunend tegen het grote gebouw van het vroegere Zoölogisch Museum (zie Leids Detail van afgelopen vrijdag) is op nummer 2a M’artgallery gevestigd, een initiatief van Meurkens & Meurkens. De galerie is alleen van vrijdag tot en met zondag tussen 12 en 17 uur open en dan zijn de deelnemende kunstenaars zelf ook aanwezig.
Dat zijn tot en met 31 mei Esther Schwertasek, Mathilde Loerts en Maarten Wolvekamp.

Het werk van Schwertasek is gebaseerd op de Plattenbau, de prefab bouwwerken in Berlijn. Het is een architectuur die staat voor eenzaamheid en gebrek aan contact tussen de bewoners.  Je zou bijna vergeten dat de bewoners een eigen identiteit hebben. Toch vind je dit wel terug in het werk van Schwertasek. Let op de gordijnen, de was die te drogen hangt, de dingen die op het balkon staan. Hierin onderscheidt de ene mens zich toch van de ander binnen de complexiteit van het geheel.

De ultieme wens van Mathilde Loerts is haar gedachten te materialiseren en deze voor eeuwig vast te leggen. Dat is op zich al een fascinerende gedachte. Loerts zoekt de oplossing in haar beelden, organische en stereometrische compilaties en combinaties in oud hout en steen.

Maarten Wolvekamp is aanwezig met gedichten, waarvan hieronder het gedicht Orgelman:

ik ben een orgelman
 ik ben een leeuwentemmer
 ik ben de pianostemmer

ik ben een clairvoyant
ik ben de psycholoog
een que-ru-lant

ik ben de zon
ik ben de maan
 ik ben de wereld
 een komeet uit haar baan

ik ben de verhalen
 ik ben de taal
scherpslijper
ik ben het allemaal

ik ben een orgelman

Leids Detail 244

Omdat voorrang werd gegeven aan een verslagje van Koninginnedag stond hier vorige week geen Leids Detail. Maar dit is dan toch weer aflevering 244 die opent met een stevige ketting, vervolgens een leeuw met hoorntjes uit 1604 toont en als derde een gebouw met gele steentjes. Voor de Leidenaars aardig om eens te zien of ze weten wat en waar dit is voordat ze verder scrollen naar de tekst na de derde foto.

Op de eerste foto de loopvlonder die onder de Visbrug is aangelegd om op deze wijze bij de kelders onder de Hoogstraat te komen. Maar ook op het waterterras van Annie’s, voorheen Annie’s Verjaardag. Dat was toch eigenlijk een veel leukere naam?

Gravensteen op het Gerecht. Op dat gebouw vind je de leeuw die bij de zoveelste vertimmering van deze van oorsprong grafelijke gevangenis is aangebracht. Het gebouw dateert uit het begin van de dertiende eeuw en werd in 1463 door Philips van Bourgondië overgedragen aan de stad. In 1654 en1655 werd het gebouw nog uitgebreid met de monumentale vleugel aan het Pieterskerkhof. Op Open Monumentendag is het gebouw meestal opengesteld. Het is erg interessant om er binnen eens een kijkje te nemen. Dat vinden veel mensen dus meestal een lange wachttijd. Dat dan weer wel!

Hieronder zie je het gebouw aan de Raamsteeg 2. Het dateert uit 1893 en werd in 1910/1911 in gebruik genomen als Rijksmuseum van Natuurlijke Historie. Als kind vergaapte Tagrijn zich altijd aan de reusachtige skeletten van mammoets en olifanten die zichtbaar waren aan de kant van het Van der Werfpark. Ook was er een grote afdeling met ‘organismen op sterk water’. De collectie is overgebracht naar Naturalis, eveneens in Leiden. (Zie ook Leids Detail 237)

Bevrijdingsdag 2013 met streekmarkt in Leiden

Op Koninginnedag liep Tagrijn wat rond in hartje stad. Omdat ook in andere delen van het centrum activiteiten  waren ging hij op Bevrijdingsdag een kijkje nemen aan de zuidkant ervan. In de Doezastraat en de Herenstraat werd een streekmarkt gehouden met biologische produkten. Omdat de stad nog geen grote biologische markt heeft was dit misschien een proefballonnetje voor een markt die vaker per jaar herhaald zou kunnen worden. Kinderen vermaakten zich met het kleinvee en spelletjes en ouderen konden potten honing kopen, kazen uit het Groene Hart, wijn van Voorschotense druiven, ijs uit Zoeterwoude van Zoeterwoudse melkkoeien, want het was er allemaal. Behalve Leidse kaas, toch een uitgesproken streekprodukt.
De rij kramen strekten zich aan beide kanten van de straten uit van het Van der Werfpark tot aan de Vrijheidslaan. Een fors deel van de kramen werd ook in beslag genomen door de gebruikelijke braderie.

 

Koninginnedag 2013

Tussen abdicatie en inhuldiging ging Tagrijn even op een paar locaties in het centrum van Leiden kijken of daar ook feest werd gevierd.   Het dagprogramma is zo langzamerhand even vertrouwd als het programma van de Drie Octoberviering. Even slenteren over de Breestraat langs de  kramen met antiek, bijna-antiek of regelrechte kitsch, even naar de kinderspelletjes op het pleintje van het Gerecht waar zaklopen en koekhappen nog hoogtij vierden.  Overal musicerende kinderen die een zakcentje wilde verdienen, fraai uitgedoste mensen en natuurlijk de vrijmarkt waar de vorig jaar gekochte oude meuk nu weer te koop werd aangeboden. De foto’s hieronder spreken weer voor zichzelf.
Het was opvallend dat de schermen die waren opgesteld om de gebeurtenissen in Amsterdam op de voet te volgen weinig belangstelling trokken.  De vrijmarkt van het centrum werd dit jaar op twee plaatsen gehouden. Niet alleen langs de twee zijden van de Nieuwe Rijn, maar dit jaar ook op de Garenmarkt. Die ruimte was vrijgekomen omdat het in de loop der jaren te klein was geworden voor het traditionele optreden van Armin van Buuren. Die was dit jaar verhuisd naar de Lammermarkt waar hij na het optreden aan het IJ in Amsterdam ook zijn woonplaats Leiden weer op een optreden vergastte. Maar toen zat Tagrijn al weer uren thuis voor de tv met een toestel vol foto’s waarvan hieronder een kleine selectie.
 (Nog even iets heel anders. Veel lezers gokten mis en slechts een paar hadden het bij het rechte eind: het schilderij dat Tagrijn op de open dag van Ars had opgehangen was het besneeuwde Pieterskerkhof met daarachter het dak van de Pieterskerk.)

Open dag Ars 2013

Afgelopen weekend werd bij Ars Aemula Naturae aan de Pieterskerkgracht in Leiden weer de jaarlijkse open dag gehouden. Deze schilder- en tekenacademie die al in in 1694 werd opgericht heeft een rijke historie. Veel kunstenaars hebben hier hun eerste stappen gezet.
Er werd zaterdag en zondag uitsluitend werk van cursisten getoond zodat men kon kennisnemen van de vaardigheden die men kan opdoen als men een van de vele cursussen bij Ars gaat volgen. Er was dan ook gelegenheid tot inschrijven voor de cursussen voor het komend seizoen. Ook hier geldt: vol is vol. En dat gaat ontzettend snel! Olieverf, acryl, portret, model, abstract, boetseren,  etsen, bijna alles is hier mogelijk. Er zijn ook cursussen voor kinderen tot twaalf jaar.
Zoals ieder jaar was het ook nu weer een gezellige drukte. Het winkelend publiek liet zich gemakkelijk verleiden even naar binnen te lopen. Hieronder een blik op de verscheidenheid aan werk. Raadplaatje: er hangt ook iets tussen van Tagrijn.

Ans Wortel (1929 – 1996)

Afgelopen zondag was de laatste gelegenheid om de grote verkoopexpositie van Ans Wortel  in Museum van der Togt in Amstelveen te bezoeken.  Mooi om te combineren met het bezoek aan het Bloesempark (zie vorig logje).
Ans Wortel was een veelzijdig kunstenaar. Zij schreef gedichten, een onvoltooide autobiografie en werkte als kunstschilder en als glaskunstenaar.  Haar oeuvre is indrukwekkend. De enorme hoeveelheid die alle zalen van Van der Togt vult is werkelijk overrompelend. Ze werd geboren in 1929, begon al heel jong in 1943 en alleen haar dood in 1996 kon haar stoppen.  Haar exposities reisden de hele wereld rond.
Dat zij ook dichtte komt ook in haar beeldende kunst tot uitdrukking. De titels van haar werk zijn stuk voor stuk poëtisch.

die ‘t land heeft die ‘t land neemt en die als ‘t water onderweg zijn

waar , diep in ‘t donker groot licht op ‘t land ziet, lieve, daar hoor je haar groeien

om elkander te verdragen is meer nodig dan…

de regenbrenger

geef me handen genoeg om de koude wind te weren

hoe het hart zich, zelfs met losse tanden, vast in z’n bodem tracht te bijten in de hoop dat het zal spreken en zien

Terwijl de andere, vergroeid door ‘t zorgen…

de tijd is ‘n zwaar met herinneringen beladen watervogel die ‘t vliegen versiert.
de vervlakking vrijt zich, via het gewin, onopgemerkt haast, ‘n weg naar boven waar ‘t donker woont.

In het Van der Togt is vanaf vandaag een al even imposante expositie te zien, namelijk van Gertie Bierenbroodspot.

Bloesempark

Nu niet meer zeuren. Want de lente is écht begonnen.  Zondag was Tagrijn in Amstelveen waar het overtuigend bewijs werd geleverd in het Bloesempark in het Amsterdamse Bos waar op dit moment tweehonderd kersenbomen volop in  bloei staan.  Een grote witte zee onder een stralende zon.

De bomen werden in 2000 geschonken door de Japan Women’s Club ter gelegenheid van vierhonderd jaar Japans-Nederlandse betrekkingen.

In het park ligt ook een herdenkingssteen voor de slachtoffers van de aardbeving en de tsunami in Japan. In Amstelveen en Amsterdam Buitenveldert wonen ongeveer vierduizend Japanners.

Leids Detail 243

Waar staat dit blauwe gebouw, wat is het verhaal achter de steen met de naam Wijtenburg en waar vind je die steen uit 1929?  Dat zijn dit keer de ingrediënten van Leids Detail. Onder de derde foto lees je er meer over.

Na de stadsuitbreiding van 1611 werd de  Leidse groentemarkt verplaatst naar het gebied aan de Oude Singel, oostelijk van de Mare. In 1734 werd bepaald dat hier uitsluitend de Leidse handelaars hun waren mochten aanbieden. De overige handelaars moesten verder in oostelijke richting, richting Koolgracht, opschuiven. Hieraan dankt zowel de gracht als de Koolstraat zijn naam. De Koolstraat heeft om die reden ook nog Warmoesstraat geheten.
Dan de tweede foto. Wijtenburg was ooit een bekende naam in het Leidse fabrieksleven. Het gaat hier om de Stoom Tabak en Sigarenfabriek van R.A. Wijtenburg. Het bedrijf was van 1845 tot 1951 gevestigd aan de Nieuwe Rijn 89 (foto hieronder) en aan de Oosterkerkstraat, waar het sigarenmerk Edelachtbaar werd gemaakt. In 1940 werd het bedrijf geteisterd door een zware brand aan de kant van de singel. Het was een van de 14 sigarenfabrieken in de stad.

We blijven nog even op de Nieuwe Rijn. Aan het eind vind je de toegang tot het Cathrijn Jacobsdochterhof. Cathrijn Jacobsdochter was de vermogende weduwe van de kleermaker Frans Janszn, wonende aan de Breestraat naast het St. Cathrijne Gasthuis (waar nu de Stadsgehoorzaal staat). Zij liet in 1598 voor ‘eerlijcke scamele weduwen’  of ‘geëchte luijden of maechden’  een rijtje van negen huisjes bouwen aan de Zegersteeg. Dit was niet zonder slag of stoot gegaan. Zij was namelijk ‘geteeld buiten huwelijk’, een onwettig kind van de Amsterdamse priester Jacob Franszn en haar moeder Fytgen. Na betaling van een flink bedrag, werd zij gewettigd en kreeg zij toestemming voor de bouw. Aanvankelijk ging het het hofje voor de wind, maar in 1736 werden uit armoe enkele huisjes te koop aangeboden. Het hofje verpauperde langzaam. In 1928 moest het hofje verhuizen, omdat de (inmiddels verdwenen) kussen- en matrassenfabriek van Beuth wilde uitbreiden. De bewoners vonden een nieuwe plek naast het Minnehuis aan de Kaarsenmakerstraat waar architect Van der Heyden binnen twee jaar veertien nieuwe huisjes bouwde. Het (Cathrijn) Jacobsdochtershof werd in 1994 grondig gerenoveerd.

Tja

Er zijn weer wat Tjaatjes te melden, ook dankzij drie medebloggers. We beginnen spectaculair. Kijk niet vreemd op als u binnenkort een dinosaurus in uw achtertuin aantreft.

Supermarkt Digros maakt korte metten met al die paardenvleesverhalen. In hun runderrookvlees zit ontzettend veel rundvlees.

Indisch restaurant Tandjong Priok maakt ons via zijn menukaart duidelijk waarom de nasi goreng er zo duur is:

Hersenschuddingen en gebroken voeten oplopen in een pretpark. Niets bijzonders, gewoon kinderziekten vindt het Wassenaarse attractiepark Duinrell. Tjan las dit op de site van RTV West.

Tja, wat je ook bedenkt, geen punt bij Karwei.Want er liggen daar wel heel bijzondere dellen in de schappen, ontdekte Klaproos.

Het Leidse zondagskrantje Het heeft een pagina Hartsbrieven waar lezers hun hartenkreten kwijt kunnen. Dit leidt vaak tot zeer fijnzinnige poëzie.

Ooit zullen we sterven.  Hoe vaak? Dat is nog maar zeer de vraag als u veel linolzuur gebruikt.

Hanny plukte dit bericht van NU.nl.  Om vluchtelingen uit Arizona te houden is controle aan de grens onvoldoende gebleken. Nu wordt ook de controle zelf gecontroleerd.