MAGDALENA MOONS, HELDIN OF HOERTJE?


Het lijkt merkwaardig dat er pas na 1621 een verhaal opduikt over de heldendaden van een Haagse dame van goede komaf, die tijdens het beleg van Leiden door Valdez werd onderhouden en dat pas rond 1650 de naam Magdalena Moons aan de vrouw wordt gegeven. Maar daar is wel een verklaring voor. Laten we eerst eens kijken wie Magdalena Moons nu eigenlijk was. Magdalena Moons werd in 1541 in Den Haag geboren als de dochter van Pieter Moons, die advocaat-fiscaal voor het Hof van Holland was, en van Margriete Reiniersdr. de Jonge.
Deze Haagse jonkvrouw woonde tijdens het beleg van Leiden buiten de stadsmuren in de buurt van de tegenwoordige Herenstraat. Zij hoefde dus niet door de poort te glippen om de wat verderop gelegen schans bij de Lammen te bereiken en zo het liefje van de Spaanse veldheer Francisco Valdez te worden. Misschien heeft hij haar ook thuis bezocht, zodat zijn manschappen er niets van zouden merken. In ieder geval zou zij daardoor tijdens het beleg van Leiden wel wat invloed op hem kunnen uitoefenen. Het verhaal gaat dat Valdez op haar aanraden de bestorming van de stadswallen heeft uitgesteld. Maar waarom zou ze? Ze had niets met Leiden te maken en woonde er niet eens. En waarom zou Valdez zich iets aantrekken van een vrouw die voor hem waarschijnlijk niet meer was dan een welgesteld soldatenhoertje? Aannemelijker is dat de bestorming achterwege bleef, omdat bekend is dat het Valdez eenvoudig aan middelen ontbrak. Onvoldoende manschappen, te weinig wapens en voedsel maakte hem dat onmogelijk. Dat zal ook blijken uit een volgend verhaaltje over het beleg en ontzet

Schandvlek uitwissen
Waarschijnlijk hebben haar nazaten, die tot de elite behoorden, deze schandvlek graag willen uitwissen en het zwarte schaap van de familie na haar dood willen witwassen. Haar ‘foute’ relatie werd dus vergoelijkt door deze ‘heldendaad’ te bedenken, zoals ook het latere huwelijk met Valdez uit de duim is gezogen. Het verhaal is namelijk dat ze later in Antwerpen met hem zou zijn getrouwd, omdat Valdez niet meer in Holland durfde te komen. Dat is eenvoudig te weerleggen: in de huwelijksregisters van Antwerpen is terug te vinden is dat Magdalena Moons daar in 1578 met Jan de Cues trouwde. Van een huwelijk met Valdez is niets bekend. Na het overlijden van De Cues in 1581 hertrouwde ze in Rijswijk met jonkheer Willem De Bie en daarna in 1597 in Voorburg met jonkheer Jurriaan Van Lennep. Zij overleed in 1613 in Utrecht. Haar portret is te bekijken in De Lakenhal.
Erg jammer voor de bewoners van de Magdalena Moonsstraat, maar de naamgeefster van hun straat heeft niet de rol gespeeld, die zij misschien graag hadden gezien.

Na het plaatsen van dit artikel zijn nieuwe feiten aan het licht gekomen. Daarom werd in 2007 een belangrijke aanvullig geplaatst, die je hier kunt lezen.

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Stad en land. Bookmark de permalink .

3 reacties op MAGDALENA MOONS, HELDIN OF HOERTJE?

  1. ingrid de vries zegt:

    hierbij een anp bericht dat bovenstaande versie weerlegt:
    Leidse verzetsheldin trouwde Spaanse belegeraar (2)
    N i e u w bericht, meer informatie
    LEIDEN (ANP) – Was Magdalena Moons, de ‘heldin van het Leids
    ontzet’, wel of niet getrouwd met de Spaanse bevelhebber Francisco
    Valdez? Wat jarenlang het twistpunt was van wetenschappers, staat
    nu volgens historica Els Kloek onomstotelijk vast: het huwelijk
    tussen de twee was geen mythe. Dat maakte de wetenschapper
    donderdag bekend.
    Kloek is verbonden aan de Nederlandse Organisatie voor
    Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) en de Universiteit Utrecht. Met
    behulp van een nieuwe techniek kon zij een tekst ontcijferen die
    tot voor kort onleesbaar was. Op een kopie van de huwelijkse
    voorwaarden van Moons en haar latere echtgenoot stond de tekst
    ‘wede wijlen don Fncsco de Baldees’ achter de naam van de bruid.
    Dit betekent dat Moons zich toen ‘weduwe van Fransicso Valdez
    noemde’.
    Volgens de overlevering werd Valdez in 1574, tijdens de
    Tachtigjarige Oorlog, verliefd op Moons. De veldheer was gelegerd
    in Den Haag, waar hij de Hollandse schone leerde kennen. Toen de
    Leidenaren tijdens het beleg van de Spanjaarden waren uitgehongerd
    en het einde nabij leek, haalde zij Valdez over om de aanval op de
    uitgehongerde stad uit te stellen. In ruil daarvoor beloofde zij
    met hem te trouwen.
    Valdez liet zich overhalen. En dat had hij beter niet kunnen
    doen, want juist toen kwam er een storm opzetten. Op 3 oktober
    sloegen zijn manschappen op de vlucht voor het wassende water en
    kon de geuzenvloot ongehinderd de stad binnenvaren, zodat Leiden
    werd ontzet.

  2. els kloek zegt:

    U neemt wel héél gemakkelijk de interpretatie van Robert Fruin over. Met zijn ‘negentiende-eeuwse’ blik achtte hij het volkomen ondenkbaar dat een bevelhebber luistert naar de praatjes van een vrouw. Zijn nazoekingen van het huwelijk in Antwerpen kloppen niet. Vaststaat dat de Haagse Magdalena Moons níet met Jan de Cues trouwde. Ws. zullen we het bewijs van de invloed van MM op Valdez nooit vinden, maar dat is geen reden om er daarom maar een verhaal van een ‘hoertje’ van te maken. Overigens: haar moeder was niet Margriet de Jonge, maar Johanna van Sompeecke.

  3. Ik zou gelijk verhuizen hahhahaha

Je kunt hier reageren

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s