ZUIDERZEE HEET NU IJSSELMEER…


Op 28 mei 1932, dus vandaag precies 75 jaar geleden, werd om twee minuten over een het laatste gat in de Afsluitdijk gedicht. Het was de aanzet tot de verdere uitwerking van de Zuiderzeewerken, de inpoldering van de Zuiderzee.
Al in de 18e eeuw was een poging gedaan het tij letterlijk te keren, want bij iedere storm liepen de vissersdorpen rond de zee onder water.
In 1891 was het Dr. Cornelis Lely die met een toen wel uitvoerbaar plan kwam, dat begon met de afsluiting van de zee tussen Den Oever op het voormalige eiland Wieringen en het Friese Zurich.
Uitvoering zou tot gevolg hebben dat het zoute water brak en later zoet werd, waardoor de visserij op z’n gat zou komen te liggen.
Maar toch nam de regering in de jaren twintig het besluit het plan uit te voeren. Het is zeker zo dat de ernstige noodzaak na de zware overstromingen in 1916 de belangrijkste aanleiding was dit besluit te nemen, maar er speelde ook nog iets anders. Nederland had door zijn neutrale houding tijdens de Eerste Wereldoorlog flink wat goodwill verspeeld, maar men dacht met zo’n prestigieus project weer bewondering te kunnen afdwingen in de wereld. Dat heeft het ook zeker gedaan!

Aan het werk!
In 1927 begonnen niet minder dan vijfduizend arbeiders aan de gigantische klus. Op de oude krantenfoto hieronder zien we deze zwoegers bezig.

Tientallen kranen werden op de foto vastgelegd en het leverde zelfs inspiratie op voor kunstenaars:

Hieronder de uitwateringssluis bij Den Oever in een vergevorderd stadium:

Hier werd het gat bij de Middelgronden gedicht:

De 32 kilometer lange dijk van 90 meter breed was klaar en op 23 januari 1933 reden de eerste auto’s langs het oude monument over de dijk.

In september van dat jaar was er ook openbaar vervoer en reed een lijnbus van de ATO over de dijk. De dijk was breed genoeg gemaakt voor een spoorweg, maar van dit plan werd afgezien. Deze ruimte werd later gebruikt voor de aanleg van de snelweg A7.

Nederland kon het cliché weer uit de kast halen: ‘waarin een klein land groot kan zijn’. En de vissers? Zij trokken weg om elders te gaan vissen, ze gingen in nieuw opgerichte industrie werken of specialiseerden zich in iets totaal anders, zoals de Huizenaren die ‘in de kaas’ gingen. Ondertussen vraagt men zich af of de dijk in de nabije toekomst bestand is tegen de stijging van het zeewater. Maar dan zal er ongetwijfeld weer een nieuwe Dr.Lely opstaan met een vernuftig plan. De strijd van dit land tegen het water gaat eeuwig door!

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Stad en land. Bookmark de permalink .

18 reacties op ZUIDERZEE HEET NU IJSSELMEER…

  1. mirm zegt:

    En zo is het maar net Tagrijn! Wij Nederlanders zijn echte watervechters, dus dat stijgende water kunnen we vast en zeker ook wel aan!
    Leuk die info zo, die plaatjes erbij geven echt een goed beeld ervan.
    Liefs, mirm

  2. sylvester zegt:

    Ze gaan een zeekering maken, net als in zeeland, dat zul je zien, dan hebben de boten weer een extra sluis om te nemen voordat ze op zee zijn, maar 9 miljoen inwoners houden dan wel hun voeten droog en ik gok dat ze de duinen gaan verhogen.

  3. Judith zegt:

    Enne… voor mij kun je niet vaak genoeg over Leiden bloggen 😉

  4. Judith zegt:

    Waanzinnige foto’s, heb er eigenlijk nooit bij stilgestaan wat voor megaklus dit moet zijn geweest. En dan die autobus, fantastisch.
    OT: Bedankt voor de tips in je reactie op mijn Leidenlogje. Naar de boeken van Blok ben ik wel eens op zoek geweest, maar die lijken inderdaad nergens meer te krijgen te zijn. Het werk van Van Oerle ga ik zeker eens naslaan in de bibliotheek! Klinkt inderdaad fascinerend… Ze hebben sowieso een behoorlijke Leidencollectie in de OB 🙂

  5. rietepietz zegt:

    Je hebt gelijk Tagrijn , als we droge voeten willen houden in Nederland hebben we slimme jongens nodig!
    Je bent , als altijd, weer héél compleet met je verhaal.
    lieve groetjes , Riet

  6. paco painter zegt:

    Boeiend beschreven.Het is natuurlijk wel groots wat ze toen presteerden

  7. Di Mario zegt:

    Pracht verhaal, zoals je weet ben ik gek op nieuws uit vroegere tijden. Helemaal dit soort feitjes weten mijn nieuwsgierigheid te wekken.
    Love as Always
    Di Mario

  8. Di Mario zegt:

    Ik ga zo je stukje even lezen. Eerst even je vraag beantwoorden. Ik denk het bijna zeker te weten, was wel ff zoeken, maar ik heb even de kaart erbij gepakt. Ik denk dat de eerste foto gemaakt is in het poelbos aan de sinoutskerkeweg.
    De tweede er derde foto zijn gemaakt in Goes zelf. Dat moet haast wel aan de Oostsingel gemaakt zijn. Ik ben benieuwd op je het kan vinden.
    Love As Always
    Di Mario

  9. quidam zegt:

    Reken maar dat het een bereklus is geweest…..

  10. 10eke zegt:

    Mooie geschiedenis. Daar ging ik mijn eerste spreekbeurt over.
    Trouwens wist je dat veel Harderwijkers vissers destijds de eendenfokkerij ingingen?
    Gr 10

  11. Pasula zegt:

    Echt mooi beschreven Tagrijn. Geboeid las ik dit alhoewel ik het natuurlijk wel wist. Mooi die oude prenten erbij ook, doet me denken aan die oude filmpjes.

  12. Rianne zegt:

    Als kind zag ik altijd van die grote verweerde mannen voor me die met enkel een schepje de Zuiderzee aan het uitgraven waren. Echte bikkels waren dat.
    Off topic: bedankt voor je leuke reactie trouwens. Mocht het weer eens kriebelen, schroom dan niet om meer te becommentariëren: positief of negatief. Ik sta voor alles open.

  13. Marcel zegt:

    Mooie log en zeer leerzaam. De afsluitdijk, wat een prestatie is dat! Dat vergeten we eigenlijk te snel, hoe de Afsluitdijk eigenlijk tot stand is gekomen. Namelijk met veel mensenhanden!

  14. renesmurf zegt:

    Het was het bouwwerk van de eeuw!
    Iets ongeevenaards, en zeker voor die tijd.
    Een grote ingreep, maar pure noodzaak.

  15. Annemarie zegt:

    Het is inderdaad een geweldig bouwwerk! Ik blijf het bewonderingswaardig vinden hoe ze vroeger van die grote dingen konden bouwen / versjouwen etc.
    Hoe de toekomst gaat worden, zal het vanzelf uitwijzen, maar ik twijfel er niet aan dat er een nieuw iemand opstaat die een geniaal plan voor de waterstijging heeft.

  16. Hanny zegt:

    De vraag is en blijft natuurlijk hoe ver kun je gaan met het verhogen van dijken. Feit is dat 9 miljoen Nederlanders onder de zeespiegel wonen. Hoe lang kunnen ze het nog droog houden?

  17. Mooie log en inderdaad destijds een heel werk geweest.
    Het zit ons Hollanders in het bloed he de strijd tegen het water, zelfs ik probeer in de vakanties altijd beekjes in te dammen of om te leiden hahahahahh

  18. geertje zegt:

    Mooi stuk Tagrijn!
    Leuk met dat krantenartikel en foto’s.
    Als kind noemde ik het IJsselmeer nog Zuiderzee; waarom weet ik niet. Weet wel dat ik er ooit bijna in ben verdronken met mijn broertje. Het kon er aardig spoken en mijn broertje zat in een rubber bootje…
    Gelukkig zag een visser dat ik verwoede pogingen deed zwemmend het bootje naar de kant proberen te krijgen.
    In elk geval was het meer toen een stuk groter dan nu.
    Vreemde gedachte, hoe een land door mensenhanden in de loop der jaren zo kan groeien.

Je kunt hier reageren

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s