SUPERNAMEN

De supermarktketen De Spar bestaat 75 jaar. De kranten hebben uitvoerig stilgestaan bij de groei en bloei van dit kleine concern en daarin werd ook de naam verklaard. Adriaan J.M. van Well, de oprichter, bedacht: Door Eendrachtige Samenwerking Profiteren Allen Regelmatig’. De eerste letters van deze zes woorden vormen dus de naam De Spar. Het merkteken van een spar wordt nog steeds gebruikt. In Duitsland moet Spar de associatie van ‘sparen’ oproepen: ‘Kaufen bei Spar, ist sparen beim Kauf.’

Andere supers
Nu wilde Tagrijn wel eens weten waar de namen van wat andere supers vandaan komen en is dus op zoek gegaan.
Een duidelijker herkomst dan de naam van Albert Heyn is onmogelijk te vinden: De oer-Appie (1865-1945) begon in 1887 een kruidenierswinkeltje in Zaandam en dat is wat uit de hand gelopen. Het winkeltje is in originele staat trouwens nog steeds te bezoeken aan de Zaanse Schans.
In 1972 begon Dirk van den Broek een supermarktketen onder de naam Digros. De naam is een samentrekking van twee letters van zijn voornaam en het woord ‘gros’ (groot, veelomvattend). In sommige delen van het land heet deze super ‘Dirck’. Ook de super van Bas van de Heyden (de oprichter) hoort nu tot dit concern. De keten van de in maart van dit jaar overleden Jac. Hermans behoorde eveneens tot het Van den Broek-imperium.
Ook voor Hoogvliet hoefden we niet lang te zoeken: Leen Hoogvliet was in 1968 de oprichter.
De naam Super De Boer bestaat pas sinds 1998. De naam is ontstaan door een fusie tussen de Super en De Boer Supermarkten.
In 1986 werd de Deka supermarkt opgericht door Dirk Kat. Hij gebruikte zijn initialen voor de naam van zijn nering.
In 1981 begon de C1000. De zaak is voortgekomen uit de Centra-keten. Een van de filialen begon eind jaren zeventig het project Centra 1000, waarbij op de kop af duizend artikelen in prijs werden verlaagd. De proef slaagde en de broertjes Schuitema besloten onder de huidige naam door te gaan.

Duitse supers
Ook mengden zich twee prijsvechters van onze oosterburen in de strijd om de gunst van de klant. De eerste was de Aldi, die zijn vleugels inmiddels over de hele wereld heeft uitgeslagen. De oprichters waren Theo en Karl Albrecht. De twee eerste letters van hun achternaam en de twee eerste letters van het woord ‘discount’ vormden samen de naam Aldi. Er worden ook producten onder de naam Albrecht verkocht.
Ten slotte de Lidl (zeg niet liddel, maar liedel!). De naam stamt al uit 1930. Er bestond toen een vruchtengroothandel Lidl & Co, waarbij Lidl een eigennaam is. Dieter Schwarz heeft deze naam overgenomen.

Gall & Gall en Etos?
Wat de supers betreft zijn we er nu wel zo’n beetje, maar een andere keer zullen de ketens die in iedere winkelstraat te vinden zijn eens bekeken worden. Dan komen onder andere de namen Gall & Gall en Etos die hierboven in het plaatje staan aan bod.


De aanleiding voor dit stukje!

UPDATE: Uit de reacties blijkt dat er toch nog wat supers over het hoofd zijn gezien. Tagrijn gaat aan de slag en komt donderdag hopelijk met een korte aanvulling!

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Allerlei. Bookmark de permalink .

31 reacties op SUPERNAMEN

  1. Anton zegt:

    De Kijkgrijp is -wellicht deels- overgegaan in/naar Dekamarkt.
    Ondertussen zijn zij op hun beurt een samenwerkingsverband aangegaan met Dirk van den Broek onder de naam Detailresult. Verder zou het leuk zijn als iemand weet waar Emte voor staat. Ook bestaat er de keten Vomar, wat waarschijnlijk VOordeelMARkt zou kunnen betejenen.

  2. Martin zegt:

    Mijn zwager had een A&O zaak,daar heb ik als jongen uit school altijd vakken gevuld en lege flessen gesorteerd. Wij riepen altijd Albert en Oland,weet niet waarom !!

  3. Harry zegt:

    Vivo = Vrijwillige In- en Verkoop Organisatie
    TIP = Tot Ieders Profijt
    Co-op, Coop = co-operatie
    Vege = Verkoop Gemeenschap
    Groenwoudt = familienaam van Willem Groenwoudt
    Unigro = Unie van Grossiers
    Jac. Hermans = eigen naam van Co Hermans.
    Super de Boer = familienaam van Jan de Boer
    EnKaBe = Co-operatieve inkoopvereniging van de Nederlandse Kruideniers Bond
    Sperwer = Nederlandse Sperwerverbond
    Jamin (keten van koek- en snoepgoedwinkels) = familienaam Jamin
    Dirck III = keten van slijterijen van Dirk van den Broek
    D-Reizen = keten van reiswinkels van Dirk van den Broek

    Waar A&O voor staat ben ik nog niet achtergekomen.
    A&O was geen echte supermarktketen. Het was een samenwerkingsverband tussen zelfstandige winkeliers die een gemeenschappelijke inkooporganisatie hadden opgericht. Bij deze inkooporganisatie hadden zich weer zelfstandige grossiers aangesloten. Wanneer A&O is opgericht is mij niet duidelijk, waarschijnlijk ergens tussen 1942 en 1950.
    A&O is niet helemaal verdwenen. Er zijn nog A&O winkels in Nederland, o.a. in Hellevoetsluis (A&O Supermarkt Kooistee BV). Wat er met de grossiers van A&O is gebeurd, is niet helemaal duidelijk. Maar wat er gebeurd is maakt niet veel uit: ze zijn uiteindelijk opgegaan in Jumbo.
    Het ene verhaal wil dat: Eind jaren ’70 van de 20ste eeuw neemt Van Eerd Groothandel in Veghel de groothandels van A&O over. In 1983 verwerft Van Eerd Jumbo van Jan Meurs uit Tilburg en bouwt deze uit tot de bekende supermarktketen Jumbo.
    Het andere verhaal wil: In 1979 fuseren o.a. A&O, Kroon en TIP tot Markant. Markant fuseerde later met Vendex Food Groep tot Vendex-Markant, ook wel Radar Food geheten. In1998 werd deze combinatie verkocht aan De Boer/Unigro, waarna deze nieuwe combinatie Laurus gaat heten. Bekend verondersteld mag worden dat het met Laurus daarna snel bergafwaarts is gegaan en dat het grootste deel (Super de Boer) uiteindelijk verkocht is aan Jumbo.

    • platoonline zegt:

      Vergeet DEEN in Noordholland niet. En Poiesz in Friesland. Vroeger hadden we de Gruyter en de VIVO. Maar die zijn weg. Jac. Hermans is ook ten onder. Tegenwoordig hebben we ook de immer groeiende Jumbo. En zo zijn er nog veel meer. Oude namen zoals de VéGé… weggesaneerd, verkocht, van andere namen voorzien. Tja….

  4. Harry zegt:

    In Hilversum zag je ze komen en vooral weer gaan: ah / Albert Heijn; Simon de Wit, overgenomen door Albert Heijn; Komart, failliet, winkels overgenomen door Hoogvliet; Rooswinkel, vestiging verkocht aan Super Van Dam; Super Van Dam, overgenomen door Super De Boer; Super De Boer, mee ten ondergegaan in het Laurus concern; in het gebouw zit nu een Jumbo; Kijkgrijp, overgenomen door Komart; Help U Zelf, overgenomen door Co-op; Co-op, overgenomen door De Spar; De Spar in Hilvertshof overgenomen door Dirk van den Broek, De Spar in Riebeeck-galerij overgenomen door Edah; Edah, overgenomen door Plus; Coop, verdwenen; Attent; Vivo, verdwenen; A&O, had in Hilversum een eigen distributiecentrum en grossierderij, voorheen Zijtveld en van Wolfswinkel; Dagmarkt (in V&D), overgenomen door Konmar; Hoogvliet; Konmar, failliet; Aldi; Lidl; C-1000; Dirk van den Broek; De Gruyter, failliet; Groenwoudt, mee ten ondergaan in Laurus, winkel in Hilversum was voordien al overgenomen door Komart; en Plus. Een hele grote was vlak bij Muiden: Maxis.

  5. Ingrid zegt:

    Wat betekend A&O. Deze winkel was vroeger in ons dorp. Maar heb nooit begrepen waar de letters A & O voor stonden.
    Ingrid

  6. Leo Kok zegt:

    Wanneer is de supermarkt A&O ontstaan en weer opgeheven.
    Wie was de grossier?

  7. rietepietz zegt:

    Nou je bent weer redelijk grondig te werk gegaan zou ik zeggen . natuurlijk kun je onmogelijk compleet zijn .
    Ik ken trouwens niet eens alle supers , ik heb nog een heerlijk klein buurtsupetje op de hoek , gewoon met de naam van de oprichter , de vader van de huidige eigenaar , op het raam !
    lieve groetjes , Riet

  8. eva zegt:

    Wat aardig om dit eens te lezen. Altijd gedacht dat C1000 van Simon de Wit kwam.
    Niet dus.
    gr eva

  9. 10eke zegt:

    Leuk om alles eens te lezen Tagrijn. Van sommige supermarkten wist ik inderdaad de herkomst niet.
    Gr 10

  10. Niklas zegt:

    Leuke invalshoek!
    De slogan: “Kaufen bei Spar, ist sparen beim Kauf” kende ik nog niet in het Duits, maar al heel lang in het Nederlands – “Kopen bij De Spar is sparen bij de koop”. Maar misschien floreerde De Spar toen nog alleen in het noorden van Nederland?
    Dit soort slogans vind je trouwens veel vaker in allerlei varianten, zoals “Geen fratsen, dat scheelt” van C1000.
    Ook een vermoedelijk regionaal verschijnsel: “Super De Boer” wordt hier in Drenthe nog heel vaak “Jan de Boer” genoemd.
    Bestaat supermarktketen van het eerste uur “De Gruyter” (“EN betere waar, EN toen procent”) eigenlijk nog? Waar is Simon de Wit gebeleven?
    Ik had drie ooms die kruidenier waren op de grens van Groningen en Drenthe, en allemaal zijn ze verdrongen door de supermarkten. Hun klachten over de grossier(s) galmen nog na in mijn hoofd, maar ik kan de naam van die grossier(s) niet meer destilleren uit mijn grijze massa.
    Wat de drogisten betreft: Kruidvat? DA?
    Ach er zijn er zoveel (geweest), en sommige hadden een andere naam, maar droegen dezelfde paraplu.
    Soms werd er meer gehandeld in bedrijven dan in consumentenartikelen.
    Volgens mij is Schuitema ook niet (altijd) alleen verbonden (geweest) met C1000. Hoorde b.v. (een deel van) De Spar op een gegeven moment ook niet tot dat circuit?

  11. geertje zegt:

    V@D (heren Vroom en Dreesman) heeft ook een tijdje in zijn winkels geprobeerd te “superen” (VENDEX Food Group).
    De Gruyter (later in handen gekomen van de Spar ;-)) vind ik zelf nog wel de mooiste; zeker door zijn prachtige (art-deco)interieuren.
    De Konmar (van oorsprong echt Haags! De eerste winkel was op de Waldorpstraat) is een afkorting van KonsumentenMarkt
    Leuk stuk Tagrijn!

  12. renesmurf zegt:

    Ik wist dat overal wel een verhaal achter zat, maar heb het nooit opgezocht!
    Nu krijg ik het op een presenteerblaadje!
    De HEMA zag ik eens op tv, Hollandse Eenheids Maatschappij Amsterdam, als ik het goed onthouden heb.
    Geen supermarkt natuurlijk.

    • Eenheid moet Eehheidprijzen zijn. Verhaal was dat assortiment op prijs was gesorteerd oftewel alles van een duppie lag in de duppies bak. Eenheidsprijzen! Nog geleerd in 1958 op de Alloysius Mulo!

  13. Judith zegt:

    Helemaal geweldig: Door Eendrachtige Samenwerking Profiteren Allen Regelmatig 🙂 Heb nooit geweten dat dit achter de naam De Spar zat.
    Het is me wel eens opgevallen dat supermarktnamen vaak zo lelijk zijn: Konmar, Aldi, Digros… het klinkt allemaal niet zo elegant.

  14. Marcel zegt:

    Zo een stuk geschiedenis van supermarkten tot mij genomen! Leerzaam!

  15. Rianne zegt:

    En toch blijven wij stug LIDDEL zeggen, gewoon omdat het lekkerder bekt…

  16. sylvester zegt:

    En waar komt de naam “Edah” dan vandaan?

  17. lenie zegt:

    vind oer-appie een geweldige nieuwe naam hoor , lag me in een deuk , en vind je het erg als ik liddel blijf gillen ?? anders weten ze hier weer niet wie en wat ik bedoel hahahahahahahahahaha
    oer-ap , blijft ter in bij ons ;))

  18. f r e d zegt:

    nou nou hier is een groot wetenschappelijk onderzoek aan vooraf gegaan.

  19. Tjan zegt:

    Jumbo is inderdaad een fantastische winkel – helaas niet in Leiden. Leuk logje. Zou het ‘gros’ uit ‘Digros’ niet van ‘grossier’ komen? En Edah? En Plus? En Konmar? 😉

  20. quidam zegt:

    Jeetje Tagrijn…dat je dat uitgezocht hebt. Ik zou er niet opgekomen zijn.Verbazingwekkend……

  21. tagrijn zegt:

    @Di Mario: De Jumbo werd in 1983 geboren.De naam: GROTE winkel, GROOT assortiment. Denk ik, want ik heb nog nooit ergens een Jumbo gezien!

  22. paco painter zegt:

    geestig dat de Spar weer terugkomt

  23. Di Mario zegt:

    Owh jeee, de jumbo vergeten 😉
    En dat is nog wel zo’n fijne winkel.
    Ik vind het jammer dat hij hier niet is.
    Misschien ooit.
    Love As Always
    Di Mario

  24. Pasula zegt:

    Interessant stukje. Jij komt telkens weer met onderwerpen waar ik nu niet opgekomen zou zijn.

  25. Annemarie zegt:

    OT: Je hebt helaas de spam code “anne” niet ingevuld, vandaar.. 😦 Sorry.

  26. Hanny zegt:

    Van de meeste winkels wist ik wel hoe ze aan hun naam gekomen zijn. Maar van de Spar wist ik dat niet. Leuk om het nu te weten, dank zij jou.

  27. Annemarie zegt:

    Leuk zo’n geschiedenis. De super de boer wist ik wel, en natuurlijk de appie happie ook! Maar verder, interessant 🙂

Je kunt hier reageren

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s