MIETERS!

 ‘Mieters!’, hoorde Tagrijn vorige week iemand enthousiast roepen. Mieters? Wanneer had hij dat woord voor het laatst gehoord? Hij had het eigenlijk al lang bijgezet in het Museum voor Verloren Woorden. Misschien dat een piepklein deel van de jeugd na een EO-jongerenkamp nog roept dat het een ‘mieters kamp’ was, maar zelfs dat betwijfelt hij.
Toch een merkwaardig verschijnsel. Woorden komen en verdwijnen weer. De modewoordjes van 2007 is iedereen over twintig jaar al lang weer vergeten. Naast de reguliere woordenboeken zou er eigenlijk ook een Van Dale Vergeetboek moeten bestaan, zodat er dan ook echt iets in het vergeetboek kan raken.
Er zijn tientallen woorden waarbij je ‘o ja’ roept als je ze opeens weer tegenkomt. Een meisje van een jaar of veertien was een bakvis. Een paar jaar later kan ze al een afgelikte boterham zijn, een jongensgek. En voor je het weet heeft ze een moetje. Hoor je niet meer. Weet iemand nog een adres waar je een autopyjama kan kopen? En welke moeder maakt nog een inktlap voor zijn kind? In de klas krijg je dan wel vloe. (Over een lei en een griffel zullen we het maar niet hebben, want dat is helemaal een tijd geleden.) Op je rapport stonden cijfers voor orde, netheid en gedrag. Bestaat de rekenliniaal eigenlijk nog? Koop je nog wel eens een ijsco in plaats van een ijsje? Drinkt Sofietje nog steeds ranja met een rietje? Koop je nog wel eens regeringsbrood? Hebben katholieke kinderen nog een vastentrommeltje? Spaar je nog voor een nieuwe solex? Hoor je bij de twenners (tussen de 20 en 30; voor deze leeftijdsgroep bestond zelfs het blad Twen)? Wie heeft er nog een hooikist in de keuken of doet nog aan wecken?

Zand- zeep en soda
Meisjes, zorg ervoor dat je onderjurk niet onder je jurk vandaan komt, want dan ben je aan het vlaggen. Staat niet leuk boven je penny-shoes. En past zeker niet bij de suikerspin op je hoofd. Of draag je een petticoat? En een leuke bedelarmband met bedeltjes?
Voordat jongens een lange terlenkabroek mochten dragen, hadden ze een tijdje een plusfour, spottend een drollenvanger genoemd. En daaronder een paar bordeelsluipers. Boven je hemd droeg je natuurlijk een wolletje. Door moeder gebreid; maar dan moest je wel eerst wol ophouden.
Moeder maakte een sopje in een teiltje met een zeepklopper. Zeep zat in het zand- zeep- en sodastelletje. Naast het petroleumstel. Het wasje werd dan flink geborsteld op het wasbord en daarna ging het door de wringer. Niet het bolletje blauw (van Reckitts) vergeten.
’s Winters ging de kachel aan. Eerst aanmaakhoutjes en turf, dan een paar briketten, cokes, anthraciet of eierkolen. En dan een lekker kopje koffie met Buisman.

In de straat
Een keer in de week kwamen de schillenboer en de vuilnisbakkenschoonmaker langs en als je geluk had, de kattenbakcentrale. En de melkboer had een hondenkar. Verkocht ook ondermelk dat taptemelk werd genoemd. Als je net als Joris Driepinter melk dronk, mocht je lid worden van de M-brigade. Komt er nog wel eens een kwitantieloper bij je aan de deur? Of de man die je oude kachel wil moffelen? Of de olieman van de Automaat?
In de straat kon je lekker stoepranden of butertje spelen, of gewoon een potje voetbal op het veldje, want iedere buurt had wel ergens een ‘veldje’.

Enzovoort
Zo kan je natuurlijk nog een tijdje doorgaan. Maar inmiddels weet iedereen die dit leest nog meer woorden. Er zullen er honderden zijn. Schrijf mee aan het Vergeetboek!

Update 11/12: Er zijn via de reacties en via mail heel veel aanvullingen gekomen. Dus in januari gaan we dat eens netjes op een rijtje zetten!

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Allerlei. Bookmark de permalink .

46 reacties op MIETERS!

  1. tagrijn zegt:

    @Hans van der Caaij: liedje van Adèle Bloemendaal: “Maar hoog daar bovenuit schalden de vloeken
    Van moeder; o, wat ging het vloervarken te keer
    Over de viezigheid die dagelijks in de hoeken
    Klonterend terugkwam, terugkwam telkens weer.”
    Een stoffer dus, maar ik weet niet of het woord niet meer bestaat.
    Een tagrijn als beroep is indeerdaad verouderd en hoort in het rijtje thuisd, maar deze Tagrijn is nog springlevend!
    “Burgemeester maken’ ken ik niet als spel, maar wel in de betekenis ‘soldaat maken’. Althans zo wordt het hier nog gebruikt.
    Dank voor je reactie.

  2. hans va der caaij zegt:

    tagrijn : ook een verdwenen woord,
    evenals het jongensspel”burgemeester maken” in zuid- holland of bestaat dat nog?

  3. hans van der caaij zegt:

    kent iemand nog het “vloervarken”?

  4. Geertje zegt:

    Ken jij het woord Balustrade nog?
    Mijn kinderen en veel mesne die ik tegenkom weten echt niet wat het is!

  5. panda zegt:

    Tagrijn,
    wat weer een prachtige log!
    “Mieterse Indianenclub”.
    Een term uit die vreselijke Pietje bell boeken…….
    Groet
    Panda

  6. Judith zegt:

    Leuk zeg! Ik kijk al uit naar je vervolglogje.
    Het woord mieters doet me meteen aan J.J. Voskuil denken, die het te pas en te onpas in zijn boeken gebruikt. Maar die is vast nog wat ouder dan jij.

  7. Geertje zegt:

    Sorry, maar het blijft me bezighouden!
    Bij de groenteboer; aardappelschrapper.
    spionnetje (spiegeltje aan een muur, waarmee je door het raam naar buiten of de voordeur kon kijken).
    stoof
    (Thuis heb ik een rijtuigstoof staan; daat zitten een koperen zijkanten aan, zodat je hem in een rijtuig vast kon zetten :-))

  8. rietepietz zegt:

    Ik kan het niet laten nog even alles na te lezen .Ik moest ook nog even denken aan het broodbeleg in de jaren krt na de oorlog .
    We hadden vaak “knarsham ” op brood ( gewone kristalsuiker suiker ) en dat was dan al boffen want wie na 3 boterhammen er nóg 1 wilde kreeg daar vaak “tevredenheid ” op , helemaal niets dus !
    groetjes , Riet

  9. Joanna zegt:

    Geweldig Tagrijn, ik ken ze allemaal, een taal verandert zich binnen twee generatie’s dat is bekend.
    Een super logje, Hartelijk bedankt.
    Love Joanna

  10. Jenny zegt:

    Kakschooltje ,lagere school,autopet,plooirok,schoolbank,
    Hoofdmeester,geeltje( 25 gulden ), een joet ( 10 gulden ),een meijer( honderd gulden )…

  11. Jenny zegt:

    Gaaf log!
    Maar wat bedoel je met de kattenbakcentrale???/Nooit van gehoord!
    Schillenboer, lorrenboer,waterstokertje, knaak, daalder,op de pof kopen,huishoudboekje,veranda,kapoentjes,
    paardenslager…pfff!
    Erg leuk dit!!!
    Groetjes!

  12. Geertje zegt:

    P.S. De yoghurt (een liter) laat je uitlekken in een vochtig gemaakte theedoek, punten bij elkaar binden en youghurt erin schenken.

  13. Geertje zegt:

    Was aan het winkelen, en dacht ineens aan het woord Hansop; ik geloof niet dat dat er al tussen stond!
    Hangop; ik maak het zelf ook nog wel eens; maar niet volgens het echte recept.
    Ik maak het zoals mijn mans moeder het maakte, en die noemde het Beton!
    (Volle Yoghurt een dag uitlekken, vermengen met suiker.
    3 eiwitten stijfkloppen met suiker
    pakje slagroom stijfkloppen ook weer met suiker.
    Stijve yoghurt vermengen met de slagroom en daarna voorzichtig het eiwit er doorheen scheppen.
    Paar uur in de kolkast en je hebt een zalig toetje!
    Evt. lekker met een frisse vruchtensaus of amarenen met saus)
    De Pekoffie ken ik niet; ben wel benieuwd?
    Weet wel dat mijn oeder Buisman in mindere tijden gebruikte om toch een “lekker bakkie” te zetten, en dan deed ze er ook nog een schepje zout en kruidnagel bij.

  14. Henriette zegt:

    En “hangop”.
    Ken je dat?
    Zelfs de manier waarop het gemaakt werd is al antiek. Ik zie het mijn moeder nog doen.
    De scheerkwast en het staafje aluin om de bloedende wondjes mee te stelpen.
    Oke…dat zag ik mijn moeder dan weer niet doen.

  15. Niklas zegt:

    Schitterend idee, dat vergeetwoordenboek!
    Mijns inziens verdien je daarvoor een literaire hoofdprijs!
    Maar nu nog de praktijk? Volgens mij moet meneer Van Dale al die woorden voor het opscheppen hebben!
    In elk geval bracht dit log bij mij even de beelden terug van toen ik de melkboer hielp in een strenge winter in de late jaren ’50. Er lag dik sneeuw en zijn pony kon de melkkar soms bijna niet meer trekken. Melk werd toen nog los verkocht vanaf de kar per halve liter, met zo’n reservoir waaraan een handvat zat dat je steeds een halve slag kon draaien. Pan er onder en elke slag was een halve liter. Bij één gezin was de boerin zó breed, dat ze op twee keukenstoelen zat…

  16. tagrijn zegt:

    @Allen: De vele reacties schreeuwen om een vervolg met alle nieuw aangedragen woorden. Binnenkort in dit theater! Toch wel een idee om er eens een boekje over samen te stellen met ‘tig’ auteurs. Vraag: werd Buisman ook niet ‘pékoffie’ genoemd? Hoe schrijf je dat eigenlijk?

  17. Geertje zegt:

    Wauw, daar heb ik van genoten Tagrijn!
    De Lorreboer (Lorre, ouwe rommel!) en de scharensliep kwam bij ons ook nog langs. Een zigeunervrouwtje dat alle messen en scharen scherp maakte (hoopte je dan).
    En weet je, ik heb nog een zand zeep en soda bakje in de keuken hangen!
    Wat dacht je van levertraan; mijn kinderen weten echt niet meer wat dat is.
    Trekzalf dito.
    Scheerzeep en kwast; is dat nog bekend?
    Je haar scrunchen; das ook van een jaar of 20 terug; hoor je ook nooit meer (raar, want touperen nog wel).
    Eens per jaar kwam de petroleumboer bij ons langs voor de kachel.
    En natuurlijk naar de Lommerd gaan….
    De Sunlightzeep.
    Lammetjespap (wat vond ik dat lekker!)
    Het poeziealbum (of poesiealbum), nu alleen nog maar vriendenboekje.
    Aap, noot en mies.
    Haren in het inktpotje dat met een schuifje open en dicht ging….
    Geen koffie? dan maar chicorei…
    Buisman in de koffie.
    De groenteboer kwam bij ons met paard en wagen, net als het draaiorgel, waar je veel te lang meeliep….
    Ach, oude herinneringen; toch wel erg leuk!

  18. Frans zegt:

    Heerlij al deze ‘oude’ woorden er zullen er nog veel meer zijn maar kom er even niet op.
    Heel fijn weekend
    Gr. Frans

  19. J@ntje zegt:

    ik ga nog steeds naar de sigarenboer, hoewel ik absoluut zeker weet dat de man geen sigaren verbouwt..
    net zo goed dat ik bij de hakken bar geen drinken krijg…
    de bloemen man een vrouw is..
    de haring kar geen kar heeft..
    en er geen vee in de olliebollen stal ligt..
    afijn…
    zo hebben we allemaal een stokpaardje…
    ik de mijne jij de jouwe…
    rust roest
    liefs janneke

  20. Ieder weekeinde heb ik des nachts hinder van het kattenkwaad van dekselse schavuiten. Die schobbejakken maken een leven van jewelste. Wel heb ik ooit. Lelijke apen zijn het, nietsnutten, ondeugden, vlegels, belhamels, doerakken, schurken, schorriemorrie, om niet te zeggen tuig van de richel.

  21. Jaco zegt:

    Puik logje, Tagrijn. Jottem!

  22. Hanny zegt:

    Een soort geheugentraining deze log, Tagrijn. Een heleboel termen zijn al genoemd. Deze passen er misschien ook nog bij.
    Iemand die van “Van Drees” trekt, heeft waarschijnlijk vaak de kachel met “kachelzwart” ingesmeerd. Of hij heeft dat zijn “boterkinderen” laten doen.
    (Misschien is de laatste een Drentse uitdrukking, maar in de crisistijd kreeg men extra boterbonnen als men meer dan 3 kinderen had; dit moest aangetoond worden met het trouwboekje.)

  23. Zijn allemaal woorden uit de tijd dat we nog een karweitje voor een heitje (al genoemd)deden.
    En Pasula het woord ofschoon gebruik ik ook nog steeds hoor, alleen hoorde laatst iemand praten over een belerende tik.
    Toen moest ik toch even aan de EO jongerendag of zoiets denken.

  24. nanos zegt:

    De melkboer kwam aan de deur, de kolenboer (nog zo’n woord) bracht het spul bij ons twee trappen op.
    Een veldje hadden we niet hoor. Ik woonde op de Haarlemmerstraat en we speelden op de Stille Mare. Er waren daar nog geen terrasjes. Overdag bleef je op de stoep en ’s avonds kon je er leuk spelen. er was sowieso genoeg te beleven in de stad.

  25. Pasula zegt:

    Geweldig zeg en in de reacties wordt er ook duchtig meegewerkt aan vergeten woorden. Zo gebruikte ik laatst het woord “ofschoon” in een log en ik kreeg daar een reactie op dat het best een oud woord is. Kan wel, maar ik gebruik het nog steeds.

  26. rietepietz zegt:

    O ja , heel veel herkenning !
    Ik dácht eigenlijk dat een “wolletje “meer een gebreid hemd was “dat over een kamizool gedragen werd en dat jij een spencer bedoeld .Niet helemaal goed zegt het woordenboek .
    Een kamizool was een soort lang vest voor mannen ( later ook zonder mouwen )
    Voor vrouwen was het een wollen onderlijfje , ook wel borstrok genoemd , ik héb ze gedragen en geháát .
    Toen ik later Queenies ( een damesschoen met een piepklein “hoog”hakje ) mocht dragen , ik had toen al verkering met Henk die een échte “nozem” was , heb ik nooit geen borstrok meer gedragen .
    Je hébt me toch weer een leuk onderwerp Tagrijn !
    lieve groetjes , Riet

  27. beuzeblaadje zegt:

    Wooow wat heb je weer een gaaf log Tagrijn!!! Super!
    Trouwens eerst even een mededeling: Buisman bestaat nog steeds want ik gebruik het nog ALTIJD!! Voor mij geen koffie zonder Buisman!
    Jeeetje wat zou ik nu graag een lijst van oude woorden hier tikken maar ik ben gewoon te versuft…..er komt niks uit nu maar mocht me iets te binnen schieten…kom ik terug!!!!
    Groetjes,
    beuzeblaadje

  28. Di Mario zegt:

    Ik wil een raider.
    Love As always
    Di Mario

  29. Zakina zegt:

    Duppie is trouwens niet uitgestorven (reactie persoon boven mij), want het euroduppie mag je ook zo noemen en de 20ct is dubbeldup

  30. Zakina zegt:

    Inktlap, die kende ik niet, al begrijp ik wel wat er mee bedoeld wordt. En ik ken een meid van <25 jaar die een hooikist gebruikt… puur uit vrekkigheid :-).
    Per toeval vroeg iemand in mijn familie laatst nog of Buisman nog verkocht wordt… ik ben vergeten te zoeken in de winkels, maar het maakt me wel nieuwsgierig.
    Toch zal het handig zijn een boek met woorden die eruit gaan… want wat nu als je een boek uit een bepaalde tijd leest en je begrijpt de woorden niet.

  31. Henriette zegt:

    Ik ken de meeste woorden nog. En een aantal gebruik ik zelfs nog. Ik denk dat het ook sterk streek- en opvoedkundig gebonden is. Maar wel erg leuk om te lezen.
    Boterbriefje
    Vullisbak
    Krek
    En dan nog de woorden die met de gulden te maken hadden.
    Snip
    Heitje
    Duppie.
    Als we een aantal jaren verder zijn is dat voorgoed vergeten. De jeugd herkent het al niet eens meer.
    Ik heb nog een klein zakwoordenboekje met allemaal dit soort woorden. Uit 1949. Leuk om te bezitten.

  32. 10eke zegt:

    Wat leuk, die oude woorden. Je moet als je weer eens op de Veluwe bent moet je eens naar Terschuur gaan en het museum bezoeken. Daar vind je zoveel oude spullen die herkenbaar zijn en niet meer verkrijgbaar. Echte heel erg leuk. (http://oudeambachtenmuseum.nl-projects.com/?id=2)
    Fijne dag, gr 10

  33. cindy zegt:

    Oh… wha, ha, ha; zie nu dat degene voor mij, min of meer, hetzelfde schrijft! 🙂
    Cin

  34. cindy zegt:

    Hoi Tagrijn,
    Wat leuk, al die woorden van weleer!!
    Het is idd zo dat er veel woorden verdwijnen, die voorheen veel gebruikt werden. Maar er komen ook heel wat nieuwe woorden dagelijks weer bij natuurlijk. Het schijnt dat “Goeiemoggel” dankzij de reclame, nu een erg populair woord is geworden. Maar over een half jaartje kent niemand het nog, vermoed ik.
    Leuke log!
    -x- Cin

  35. Annemarie zegt:

    Er zullen er ongetwijfeld veel meer zijn! Er schieten me alleen zo even niet wat binnen…
    Wel weet ik dat “goeiemoggel” nu zo 1tje is die straks vergeten is!

  36. Plato zegt:

    Als jij de M brigade nog zelf hebt meegemaakt, dan zijn we ongeveer even oud Tagrijn. Maar dan ken jij ook nog uitdrukkingen als:
    a. niet op reageren Lena.
    b. vader is even stempelen.
    c. ik heb er tabak van…dat werd later
    d. ….ik baal er van….dat werd later
    e. ik baal….dat werd later…..
    f. ik baal als een stier….dat werd later
    g. ik baal als een stekker.
    h. Moeder hebbe we nog lichtmuntjes in huis?
    i. Effe met het spaarbankboekie naar de NMB
    j. kroontjespen
    k. stuffie (vlakgommetje)
    l. pickup (draaitafel)
    m. brillantine (nu: haargel)
    n. vetkuif
    o. bandrecorder
    p. typemachine
    Nou ga zo maar door. Er is vast nog veel meer.

  37. klaproos zegt:

    mag ik een stukje jodevet:-))
    is dat der nog eigenlijk :-))
    tagrijn, ik moet je bekennen ik ben der met mijn hoofd he-le-maal niet bij……
    en kan je niet op weg helpen, misschien later..
    groetjes
    klaproos

  38. Och jee, je zet me weer aan het denken, maar dat lukt me vandaag door omstandigheden niet.

  39. lenie zegt:

    dat mieterse woord gebruik ik nog en voel me erg not-done ….miste de lorre(n)boer in je verhaal of kwam die niet langs ??
    en de scharensliep ….toch was het een leuke tijd , de woorden zijn me liever als al die stopwoordjes van nu …precies !!!
    dat is zo’n ergernisje 😉

  40. paco zegt:

    jôtum!!!Ook zo’n woord.Hoor je niet meer

  41. Pure nostalgie komt hier even binnen wippen. Bij die kolenboer horen voor mij ook nog de schillenboer, de lompenman. Die Buismnan hoorde bij ons bij een bepaalde manier van koffie zetten. Dat had ook een naam, maar ja…??? Het was hele sterke koffie, waarvan maar een klein deel van het kopje werd gevuld en de rest was gekookte melk. Geweldig he ? dit zal me de rest van de dag wel bezig houden

  42. erik zegt:

    Tagrijn, nostalgie … ik ben op de Meerburgerkade geboren. Ik ken de tijd nog van de tapte melk aan de deur, de kolenboer en ga zo maar door. Ik heb weer eens wat foto’s opgezocht. De goede oude tijd …
    EWIK

  43. sylvester zegt:

    De meeste woorden ken ik nog wel, ken zelfs iemand die nog een solex heeft hihihihi

Je kunt hier reageren

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s