ALS HET IJS SMELT…

Dat de poolkappen sneller smelten dan een paar jaar geleden nog werd aangenomen, weten we. Dat veel mensen zeggen dat het hun tijd wel zal uitduren, weten we ook. Maar dat de bewoners van die streken er nu al mee worden geconfronteerd, is nog niet helemaal tot ons doorgedrongen. In Museum Volkenkunde kun je naar een indringende expositie ‘Als het ijs smelt’ en daar word je wel met je neus op de feiten gedrukt. De afgelopen twintig jaar is de temperatuur in de poolstreken twee keer zo snel gestegen als in de rest van de wereld. De permafrost van duizenden jaren oud ontdooit in snel tempo. Niet alleen op de ijsberen of de zeehonden, maar ook op de mensen in Lapland, Groenland, Alaska enzovoort heeft deze klimaatverandering grote impact. Want door het ontdooien verzakt de bodem, meren lopen leeg en er ontstaan moerassen, waardoor huizen en bedrijfjes wegzakken en instorten.

Een tafreeltje als hierboven, zul je er niet veel meer tegenkomen. Om twee redenen hebben de Inuïts het rendier voor de slee vervangen door een sneeuwscooter.

Niet alleen gaat dat sneller en efficiënter, maar het aantal rendieren vermindert in razend tempo. Dat dit komt door de opwarming van de aarde klinkt in eerste instantie raadselachtig. Toch is dat de oorzaak. Een steekvlieg met een voor rendieren dodelijk gif, die er tot dusver niet voorkwam, wordt in steeds grotere aantallen gesignaleerd in het uiterste noorden van onze aardbol.

De schoenen van rendierenleer worden bijna niet meer gemaakt, omdat het leer veel te duur is geworden door de schaarste eraan. Bij hevige kou werd er dan ook nog gras of stro ingedaan. Omdat de temperaturen er niet meer zo extreem laag zijn, is echter ook de behoefte eraan niet meer zo groot.

Om vis te vangen moeten heel wat kunstgrepen worden uitgehaald. Als een wak in het ijs was gehakt, kwam dit arsenaal aan gereedschap eraan te pas.
Vis was er niet alleen voor de consumptie. Niets werd weggegooid. Van de gelooide huid werd, vooral door de volkeren in Siberië, ook kleding en schoeisel vervaardigd. Hieronder wat kleding en schoeisel, vervaardigd van materiaal van daar voorkomende dieren.

Deze overwanten van de Inuïts zijn gemaakt van vilt met borduurwerk. Zij werden over warmere wanten van bont gedragen en moesten dit beschermen tegen vocht.

Deze wieg van de Sámische baby’s, de gietkka, werd voorzien van een snoer met kralen, ringen en zilveren kogeltjes om ze te beschermen tegen onderaardse wezens.

Maquette van een winterkamp van de Sámi met een tent van rendierhuid. In de jaren zestig van de vorige eeuw werden de kampen door de Denen vervangen door houten huizen.

De mannen van de Unangan in Alaska droegen deze hoeden. Iedere hoed had een betekenis en vertelde iets over de jager. De man die de hoed met de vogels droeg, was net zo snel, wendbaar en opmerkzaam als een vogel.

Tot slot een voorbeeld van sierkunst aan de pool.

Behalve de hierboven getoonde voorwerpen, zijn er ook prachtige natuurfilms te bekijken. Wie deze expositie wil zien, kan nog tot met 24 augustus terecht in Museum Volkenkunde aan de Steenstraat 1 in Leiden. Open:di tm zo 10-17.

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Over de grens. Bookmark de permalink .

25 reacties op ALS HET IJS SMELT…

  1. Zakina zegt:

    Helaas kan ik niet naar deze tentoonstelling, maar door jouw samenvatting heb ik (gratis) mee kunnen genieten en weer wat opgestoken 🙂 Dank je wel… ik vind dit altijd heerlijke logjes van je.

  2. Geertje! zegt:

    Prachtig Tagrijn!
    Wat een mooie expositie.
    Eerlijk gezegd begrijp ik weinig van mensen die denken dat het allemaal wel meevalt, als je al die docu’s ziet op tv zal het onze tijd helemaal niet uitduren.
    Ik ben bang, dat we binnen afzienbare tijd met heel veel consequenties rekening moeten houden, en dan heb ik het niet alleen over droge of natte voeten.

  3. Marijke zegt:

    Over ruim 4 weken ga ik naar Alaska.
    Alle info over deze prachtige streek vind ik nu al heerlijk om te zien en lezen.
    Dank je wel voor je mooie plaatjes en alles wat je erbij hebt vermeld.

  4. J@ntje zegt:

    ja….dit is triest.. beangstigend zelfs..
    alles wat daar smelt, raakt dit onder-de-waterspiegel-landje..
    geen ver van je bed show meer..
    steekvliegen die de rendieren dood prikken..
    en hier de malaria mug die ook steeds hoger komt..
    evolutie of natuur ramp.. ??
    in ieder geval heb je deze tentoonstelling schitterend vastgelegd!
    en ben ik voorlopig toch maar super blij met deze temperaturen , eindelijk!!
    groetjes janneke

  5. Renesmurf zegt:

    Daar valt een hoop te leren altijd, in museums.
    Het klimaat veranderd, en we moeten maar zien wat ons te wachten staat.

  6. Thérèse zegt:

    Heel interessant en prachtige foto’s erbij. Ja, het is vaak triestig wat er voornamelijk door de mens allemaal verstoord en vernietigd wordt. Als ik dichter bij woonde, ging ik er vast heen, maar het is nog een tijd. Dus wie weet?

  7. Di Mario zegt:

    Intressant zeg. Dat zijn nog eens volken die ik niet snel zou bezoeken, maar wel heel intressant zijn.
    Love As Always
    Di Mario

  8. rietepietz zegt:

    Je bent zó compleet dat de tentoonstelling eigenlijk niet noodzakelijk meer is .
    Ik weet eigenlijk niet zo goed wat ik van dit soort dingen moet denken , we worden vaak zó gemanipuleerd door mensen die een goed belegde boteham willen verdienen .
    Er gebeurd natuurlijk wel van alles in de natuur maar dat is altijd zo geweest ,of en zo ja hóe rampzalig dat is zal de toekomst leren .Ik ben altijd zuinig op de natuur en onze grondstoffen geweest en dát blijf ik natuurlijk !
    liefs , Riet

  9. 10eke zegt:

    Wat leuk om dit alles te zien en te lezen. Echt een heel interessant volk. En knap wat ze allemaal van vis en andere dieren kunnen maken.
    Fijne dag, gr 10

  10. loontjuh zegt:

    Da´s leerzaam, fijne dag, groetjes.

  11. Jenny zegt:

    Best een indrukwekkend logje!
    Maar zoals met alles is dit ook weer zo’n geval van water naar de zee dragen!Dit was al jaren bekend en nu moeten we spaarlampjes enz. gaan gebruiken, alsof dat nog zou helpen!Mooie foto’s!
    Groetjes!

  12. eva zegt:

    Fraaie indruk van deze streek.
    Met een mooie inleiding.
    Helaas wordt er maar weinig gedaan
    om deze probelemen het hoofd te bieden.
    Een spaarlampje hier, een heffing daar en dat is het.
    Niemand zal z’n afwasmachine weg doen.
    Sterker nog, ik neem er ook een als ik straks een nieuwe keuken krijg.
    Helaas. Maar een droger heb ik dan weer niet.
    gr eva

  13. klaproos zegt:

    goeiemorgen tagrijn
    wat een genot om dit log te mogen bekijken
    ik weet niet wat ik zie,
    ik zet hoedje met de vogels op en je zult zien dat ik net zo snel wordt:-)
    wonderlijk mooi logje.
    groetjes
    klaproos

  14. Marcel zegt:

    Bedankt voor de tip. Het lijkt mij zeker de moeite waard om daar eens te gaan kijken. Mooie foto’s.

  15. tedoeme tagrijn, wat heb jij deze museumstukken weer prachtig in de schijnwerpers gezet!
    het lijkt mij een heel boeiende tentoonstelling!
    ik heb althans met mijn neus tegen het scherm gehangen. :-))
    nu leg ik mijn neer in het wiegje en laat mij door een heerlijke dag voeren.
    jij mag duwen! :-)))

  16. Brimstone zegt:

    Prachtige tentoonstelling. De Inuitcultuur was natuurlijk al aan het veranderen, maar dat zal met de klimaatverandering in een hoger tempo gaan.

  17. Pasula zegt:

    Wat een heerlijke log Tagrijn, goed geschreven en visueel zeer aantrekkelijk, ik heb genoten!

  18. Jaco zegt:

    Fascinerende en zorgwekkende expositie. Het is bijzonder om te merken hoezeer een cultuur afhankelijk is van temperatuur. Jammer dat dit gaat verdwijnen.

  19. boomkruiper zegt:

    Prachtig die kledingstukken! Zoveel traditie. Zoveel Oer! Mooie fotoserie

  20. Leuk ddat je er een log over gemaakt hebt. Ik was al van plan er eerdaags naartoe te gaan maar weet het nu zeker.
    Off topic, foto’s zijn genomen met de camera op de brugleuning bij Vlieland en ja die loopt scheef hahahahahha

  21. Hanny zegt:

    Een heel leerzame log. Het is inderdaad schrikbarend als je hoort hoe snel de ijskappen smelten. Het lijkt zo’n ver-van-mijn-bed-show, maar we krijgen er vroeger of later allemaal mee te maken.

  22. lenie zegt:

    dat wordt toch eens bekijken hoor
    heb er al veel over gezien en gelezen
    gaat me aan mijn hart , ‘dus nu moet het er maar eens van komen !!!

  23. Annemarie zegt:

    Daar sta je inderdaad niet bij stil als je hoort over de opwarming..
    Vooral van de rendieren gaat me aan het hart. Nou snap ik ook waarom er in het gaiapark mee gefokt wordt!

  24. Martine zegt:

    Boeiend! Weer iets voor op mijn lijstje. Het is maar goed dat er binnenkort zo veel vrije dagen aankomen..

  25. beuzeblaadje zegt:

    Interressante en leuke expositie Tagrijn!
    Je hebt me in dit log weer van alles verteld waarvan ik nog niet op de hoogte was dus Beus heeft weer heel wat geleerd!
    Bedankt daar voor!
    Groetjes,
    beuzeblaadje

Je kunt hier reageren

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s