MAKELAARS OP HET DAK

In deze barre tijden zit de klad toch wel een beetje in de huizenhandel. Maar in Zeeland ligt men er blijkbaar niet wakker van. Heel wat Zeeuwen hebben een makelaar op hun dak.  Wie door de dorpjes rijdt ziet ze links en rechts om zich heen: de meestal wit geschilderde versieringen op de daklijst van hun huis, die de makelaar wordt genoemd. Het woord ‘makelen’ betekent ‘verbinden’ en dat is wat de makelaar doet. Hij verbindt de twee planken die bij de nok samenkomen. Dat ze wit zijn is van de laatste tijd; vroeger werden ze doorgaans zwart geschilderd, in de kleur van de geteerde schuur.
Maar hebben ze een doel of is het louter versiering? Toen Tagrijn in september in Zeeland was, hoorde hij het verhaal erachter en hij nam zich voor daar toch eens een logje aan te wijden.
Want ze komen niet alleen in Zeeland voor. In Twente zijn ze ook veel te vinden. Daar worden ze ‘stiepeltekens’ genoemd. In Friesland gaan ze door het leven als ‘ulebord’. Ze worden daar vaak geflankeerd door twee zwanen. Eronder zit dan een gat waar de schuuruil zich mag nestelen. Dat verklaart dan de naam ulebord.

Symboliek
Het aardige is dat de vorm van de versieringen, vaak uit bijgeloof, door de eeuwen heen gelijk is gebleven. Bij vervanging wordt een kopie van de oude gemaakt. We kunnen ze al terugzien op schilderijen uit de Gouden Eeuw. Vaak zijn het symbolen uit vervlogen tijden, de tijd van de Kelten en de Germanen. Niemand kent ze meer, maar ze worden wel steeds nagemaakt. In Zeeland ziet men vaak een uitgesneden hart. Dat symboliseert een lang leven. Maar ook zijn er makelaars met omgekeerde harten. Dat moet beschermen tegen onheil, vooral onweer, al zou een bliksemafleider in dat geval waarschijnlijk effectiever zijn.
Een omgekeerd hart is volgens het Christendom een verboden symbool, omdat deze religie een hart als het symbool van Gods liefde ziet. Maar vreemd genoeg werden ze bij de kerstening van ons land vanaf ongeveer 800 nC niet verboden.

Nog wat voorbeelden
Er zijn een paar aardige voorbeelden die aantonen dat de symboliek achter de makelaars is verdwenen. We zien bijvoorbeeld makelaars in de vorm van een zonnerad. Dit oude Germaanse symbool, en oervorm van het hakenkruis, werd in de loop der eeuwen door het Christendom overgenomen als symbool van de vruchtbaarheid. Op Walcheren tref je vaak de vorm van een vaas of en halve vaas aan, symbool van de miskelk. Walcheren kan nu niet bepaald een katholiek eiland worden genoemd, wat opnieuw aantoont dat de symboliek erachter verloren is gegaan.
Tot slot een waar gebeurd verhaal. Het is een goede gewoonte om voor de timmerlieden bij het bereiken van de top van een huis pannenbier te schenken. Een ‘zunige’  Zeeuw vertikte dat. De timmerman nam wraak en zette een makelaar in de vorm van een borrelglas op het dak.

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Cultuur. Bookmark de permalink .

35 reacties op MAKELAARS OP HET DAK

  1. b. kRIEGER zegt:

    waar kan je een makelaar voor op de nok van het dak kopen

  2. Woittiez zegt:

    Zeer leerzaam ,ik had geen idee van zoveel betekenissen

  3. Karin Tramper zegt:

    Leuk om te lezen. We zijn zelf op dit moment op zoek naar een geschikte makelaar voor op onze nieuwe schuur.

    • Poppe Bakker zegt:

      Heb enige weken geleden de boeidelen van mijn huis vernieuwd en tegenwoordig heb je van die hele lange redceder delen bijna 6 meter lang, kwam ik nog 5 cm. tekort heb ik boven over die kier een makelaar gemaakt, staat geweldig, met een hart erin en allerlei ronde vormen . de eind omloop vorst was ook stuk en niet meer te krijgen dus een gewone omloopvorst geplaatst waar mijn nieuwe makelaar voorlangs gaat en de naad afgekit met teerkit, super de lux. Groet Poppe Bakker.

  4. Cor Visser zegt:

    Grappig dat ik dat lees van dat borrelglaasje, ik kom zelf uit Lutjebroek maar in het dorp naast ons in Grootebroek had iemand een dubbel woonhuis met twee gevels laten bouwen, maar er werd nooit koffie aangeboden, en toen de pannen er oplagen ook geen pannenbier, toen het huis af was was in de ene gevel een koffiekop gemetseld en in de andere gevel een bierglas wat overigens na de oplevering verweiderd moest worden, dit speelde ca 50 jaar terug.

  5. Elly, ik heb geen flauw idee. Ik heb er een stukje over geschreven; meer niet. Misschien is het te googlen.

  6. Elly van Geelen zegt:

    ik vegeet te vrage wat de prijs van zo’n tekening is.
    met vriendelijke groeten.
    Elly van Geelen.

  7. Elly van Geelen zegt:

    Beste Tagrijn, ik wil graag weten wat een makelaar oreginele ware grootte tekening.

  8. Houtbouw zegt:

    Mooi stukje Nederlandse geschiedenis over Houtbouw. En wat een grappig einde! Zo zie je maar weer dat de Nederlanders ook goed zijn in Houtbouw, en dat niet alleen de Finnen en Zweden etc goed zijn in Houtbewerken. Mooi geschreven!

  9. pietje zegt:

    Ja in de zaanstreek staan ze ook op de houten huizen.
    Vooral op de oudere huizen zie je die staan en verbeelden vaak de welgesteldere familienamen of firmanaam b.v een kroonmakelaar (fam. Kroon)is een heel bekende, maar ook de nieuwe huizen uitgevoerd in de authentiek zaanse houtbouw
    (met getrapte weeg= gepotdekseld met halve sponning)worden vaak voorzien met een makelaar.

  10. Zakina zegt:

    Wat een heerlijk verhaal hahaha… leuk dat de timmerman wraak nam 🙂 En ook een leerzaam verhaal, ga nu natuurlijk met andere ogen kijken naar dit soort daken.

  11. Herman zegt:

    Leuk om te lezen, vaak gezien maar eigenlijk nooit bij stilgestaan. Ik ga er nu zeker meer op letten.

  12. Marcel zegt:

    Dit wist ik echt niet. Ik heb echt iets geleerd vandaag.

  13. Judith zegt:

    Wat interessant! Ik kende die dingen wel uit het oosten van het land, maar wist er eigenlijk niets van.

  14. rietepietz zegt:

    Leuke weetjes Tagrijn , het valt trouwens best mee met die huizenmarkt hoor .Alleen de dure huizen , waar jarenlang veel méér dan de reele waarde voor werd betaald zakken nu in waarde , voor de rest is er nog altijd teveel gebrek aan betaalbare huizen , die prijzen zullen hoogstens even niet meer stijgen !

  15. Renesmurf zegt:

    Het zijn de kleine dingen die het doen.
    Zulke dingen maken het net even mooier en afgewerkter, ik mag er graag naar kijken.

  16. Vedat zegt:

    Een stiepel in de Achterhoek is eigenlijk een steunpaal, vandaar de naam. Er worden inderdaad allerlei tekens in aangebracht. Dat is om het kwaad buiten de deur te houden.
    Wel leuk, zo’n verhaal. Zo zie je maar, dat het niet makkelijk is om “heidense” gebruiken uit te bannen.

  17. HUUB zegt:

    hier in het Sallandse gebied zie je ze ook heel veel…

  18. Min zegt:

    Pannenbier dat ken ik dan weer. En die Friese en Drentse namen ook, maar de makelaars zijn nieuw.
    Bij één van de laatste keren dat er pannenbier geschonken werd, werd er trouwens ook een hele schaal met haring meester gemaakt. ;-))

  19. Joanna zegt:

    het ulebord verhaal ken ik, hiet doet men als het dak kant en klaar is een dennenboompje erop, is natuurlijk niet hetzelfde want als de pannen erop zitten is ook het boompje weg 😉
    Love Joanna

  20. Jenny zegt:

    Heerlijk,dit soort logjes, de krentjes in de pap!Leuk en leerzaam om te lezen!
    Ik kijk nu iets anders tegen een makelaar aan, alhoewel, soms kunnen ze nog steeds het dak op!
    Groetjes!

  21. Prachtige bak, van dat borrelglas op het dak 🙂

  22. Pasula zegt:

    Die versieringen zie ik vaak maar had de betekenissen ervan nog niet zo door. Leuk, deze log!

  23. Annemarie zegt:

    Vroeger hadden we wel een ulebord.. Tegenwoordig niet meer.
    Blijven leuke dingen om te zien!

  24. Ha, ik ken het verhaal achter de makelaar. en zal binnenkort is een foto plaatsen van onze makelaar. Bij ons is het in ieder geval geen borrelglas. (inwoner van Zeeuws-Vlaanderen)

  25. Belinda zegt:

    Ik zal nooit meer met dezelfde ogen naar makelaars kijken Tagrijn. 😉
    Wat een leerzaam logje! Geweldig ook dat afsluitend waar gebeurd verhaal. Hahaha als ik ooit nog eens in Zeeland ben zal ik eens kijken waar die zunige Zeeuw woont! 🙂

  26. paco zegt:

    pannenbier.Bestaat dta nog?

  27. Thérèse zegt:

    Nee, ik kende de term ‘makelaars’ ook niet. Hier in West Friesland zijn er ook heel veel. Ik heb mij laten vertellen dat iedere aannemer zijn eigen persoonlijke vorm en voorstelling had. Maar ik zal eens beter informeren en er evt. ook een logje aan wijden. Ze zijn hier heel mooi in ieder geval en zo kenmerkend.

  28. Brimstone zegt:

    Het oelebord kende ik al, ik heb daar eens een ‘Drents’ logje aan gewijd, maar de naam makelaars kende ik er niet voor. Leuk die (verborgen) symboliek uit pre-christelijke tijden, die blijft meeliften.

  29. sylvester zegt:

    Er hangen hier leeuwen koppen aan de dakrand, wat betekent dat dan?

  30. klaproos zegt:

    prachtig tagrijn,
    ik heb begrepen dat deze makelaars ook de duivel weg moesten houden, maar dit verhaal komt van mijn EX schoonmama:-)
    hoe dan ook ik vind ze erg mooi om te zien
    groetjes
    klaproos

  31. Di Mario zegt:

    He.. bedankt naar voor de info.. Hier ga ik eens goed naar uitkijken en dan trots kijken.. omdat ik er wat over weet te vertellen. 😉
    Love As Always
    Di Mario

  32. boomkruiper zegt:

    Ja zijn errugggg mooi vind ik. Ik ken ze voornamelijk van de Twentse huizen met de prachtige houten gevels

  33. Nooit geweten dat het makelaars heten.
    DUS,…………wat nou stom achter die pc zitten, een mens leert er gewoon heel wat van.

  34. Hanny zegt:

    Ik kende de versieringen, maar wist niet dat ze in Zeeland “makelaars” genoemd worden. Ook het verhaal erachter kende ik niet. Leuk om dit te lezen!

Je kunt hier reageren

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

w

Verbinden met %s