HET MOET WEL UITKUNNEN


Dat lampje hiernaast moet natuurlijk wel uitkunnen.
Een wat vreemde openingszin, maar dat wordt zo wel duidelijk.
Afgelopen zaterdag zat Tagrijn met zijn in Harderwijk wonende zus en zwager in Grand Café Olivier aan de Hooigracht in Leiden.
Zijn zus is een geboren Leidse, zijn zwager een geboren Zeeuw.
Zijn zwager keek wat om zich heen en zei: ‘Het moet wel allemaal uitkunnen.’
Tagrijn dacht dat hij op de talrijke kroonluchters doelde en dacht: ‘Lijkt me een kwestie van een knop omdraaien.’ Maar omdat zwager aardig technisch is, zou hij dat waarschijnlijk niet bedoelen.
Dus: ‘Wat bedoel je?’
‘Nou, gewoon, het moet uitkunnen…’
Tagrijn keek zijn zus vragend aan. Want als je met iemand getrouwd bent, hoor je deze meteen te begrijpen. Blijkbaar was dat ook zo, want ze zei: ‘Dat snap je toch wel. Dit allemaal. Dat moet toch allemaal uitkunnen.’ Het begon een beetje te dagen.
‘Je bedoelt dat de kosten er allemaal uit moeten komen!’
‘Ja, natuurlijk. Het moet uitkunnen. En niet ér uitkunnen. Het is gewoon Nederlands, hoor. Als je iets wilt kopen, maar je hebt er even geen geld voor zeg je toch ook: ‘het kan niet uit’. Onze kinderen zeggen het ook allemaal’.
Dat laatste was niet echt een sterk argument, want als je je ouders in je kinderjaren maar vaak genoeg iets hoort zeggen, neem je dat gewoon over. En, dacht Tagrijn, zij zal dat dan wel van haar man hebben overgenomen.
‘Is het Zeeuws dialect?’ vroeg hij dus.
‘Welnee’, zei zus, ‘dat heb ik altijd al zo gezegd’.
Nog steeds twijfelt Tagrijn. Is er inderdaad een merkwaardige lacune in zijn Nederlands? De uitdrukking ‘ het moet uitkunnen’, komt in geen enkel Nederlands woordenboek of idioomwoordenboek voor.
Omdat dit weblog in alle delen van het land wordt gelezen, laat hij de lezers maar aan het woord. Want hij wil toch wel eens weten of de uitdrukking Zeeuwse of Harderwijkse streektaal is of misschien toch gewoon een Nederlandse uitdrukking die hij nog nooit heeft gehoord.

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Allerlei. Bookmark de permalink .

32 reacties op HET MOET WEL UITKUNNEN

  1. Ronald zegt:

    Ik zocht er ook naar .. ik ken de uitdrukking wel, Ouderwets, regionaal, ‘boers’?

  2. Herman zegt:

    Ik ken de uitdrukking niet, ook niet in het Twents. Is het geen verkorting van “uit kunnen komen” in de zin van “rondkomen”.

  3. plato zegt:

    Alhoewel ik deze uitdrukking niet snel zal gebruiken, ken ik hem wel. Voor zover ik weet is het een uitdrukking die werd gebezigd door mijn oma en opa. En dus ook door mijn moeder. In mijn etymologische van Dale vind ik geen aanknopingspunten. Maar de uitleg van Hannelore lijkt me heel plausibel.

  4. Hanne Lore zegt:

    Geboren en getogen in Zwolle begrijp ik het meteen. “Het moet uitkunnen” kan ook betrekking hebben op het knippen van stof om kleren te maken. Met te weinig stof kom je tot slecht zittende, krappe kleding.Met enig “passen en meten” kun je dan de patroondelen wel anders leggen, maar een goede naaister let op vleug of patroon en zal met enig puzzelen wel de juiste maten bereiken.
    Ik ben geen Neerlandica, maar naar mijn gevoel gaat de betekenis van dit gezegde deze kant op.
    Groeten,

  5. Vedat zegt:

    Wat mij betreft is het gewoon Nederlands, Tagrijn. Ik heb in bijna alle delen van Nederland gewoond en volgens mij overal al gehoord en gebruikt.

  6. rietepietz zegt:

    Ik ben natuurlijk geen autoriteit op dit gebied maar ik zou óók gedacht hebben dan men het over het licht ….of misschien kleding had !

  7. Jaco zegt:

    Ik kende de uitdrukking wel, al geloof ik niet dat ik hem gebruik. Waarvandaan ik hem ken weet ik niet, mijn roots en contacten zijn geografisch vrij breed verspreid.

  8. kamira zegt:

    Het is vast kattuks
    Maare ik ga toch al die mooie dinge eens bekijken die jij op je blog hebt staan Mooi hoor!

  9. Thérèse zegt:

    Mijn Zeeuwse contact kent de uitdrukking ook niet. Ik had even geïnformeerd.

  10. JB zegt:

    Inderdaad typisch geval van lacune… kom het overal tegen…

  11. Hermien zegt:

    Ik ken de uitdrukking wel, maar het zou kunnen dat dat via de schoonfamilie komt (Groningen).

  12. J@ntje zegt:

    nee….nooit gehoord ook!
    moet kunnen wel, maar moet uitkunnen, nee!kleren moeten uit kunnen, dat vind ik wel belangrijk…
    maar geld, kosten…nee.
    @ uitslag was positief ! sorry dat ik het niet eerder melde, maar ben gelijk effe de hort opgegaan, had er ineens weer zin in.
    😉
    bedankt voor je steun!
    liefs janneke
    o, wat een heerlijke blauwe luchten in Leiden !

  13. Pasula zegt:

    Ik heb ook nog nooit gehoord van die uitdrukking, ik vermoed dus dat het wel om dialect moet gaan.

  14. nanos zegt:

    Ik heb het nog nooit in die betekenis gehoord gehoord, ook niet als Leids.
    @LG
    Enige overeenkomst tussen Zeeuws en Leids zou natuurlijk best kunnen, omdat beide wat Vlaamse invloed hebben.

  15. Volgende keer wel je onderzoek even beter op poten zetten 😉
    Van Dale Groot Woordenboek (cd-rom), editie 14, bij lemma ‘Uit’, 15e betekenis:
    “15· ter aanduiding van een bereiken, bereikt hebben, voldoende zijn
    uit kunnen
    genoeg zijn; voldoende opleveren”

  16. Renesmurf zegt:

    In Groningen is het een allerdaags begrip.
    Het kan uit, of het kan niet uit.

  17. Tjan zegt:

    In spreektaal toch heel normaal? ‘Dat kan niet uit’… ik zal het zelf niet snel gebruiken, maar ik hoor het regelmatig – en dat terwijl ik toch al jaren niet in Harderwijk of Zeeland ben geweest…
    Zie: http://www.google.nl/search?hl=nl&q=%27kan+niet+uit%27&meta=
    Krantenkoppen in De Gelderlander en De Leeuwarder Courant…

  18. Elmar zegt:

    Ik ken de uitdrukking maar ik ben het met je eens Tagrijn dit is dialect!
    Hier in Deventer doen ze de deur los!
    Toen iemand mij voor het eerst vroeg of ik het raam los wilde doen reageerde ik met: “Als jij mij een schroeven draaier geeft wil ik hem best los maken.” 😉
    groetjes,
    Elmar

  19. ‘Het kan niet uit’ komt op mij over als een echte, onvervalst authentieke Zeeuwse slogan.

  20. je zusje zegt:

    We hebben ook nog 11 jaar in Drenthe gewoond en wel in het deel waar Gronings werd gesproken,ons huis had een muur erom toe, de kinderen liepen op stiefels en boodschappen deden we in een puutje. Misschien dat we het daar hebben opgepikt.
    Toen we in het Westland woonden zaten de buren volop in de krent. Na zoveel omzwervingen weet je niet meer wat goed Nederlands is. Of moet ik zeggen goed Leids?

  21. Thérèse zegt:

    Ik had, er tot nu toe dan, nog nooit van gehoord. Ik zou ook met hele verbaasde ogen hebben zitten kijken. Ik zal eens bij een Zeeuwste logster gaan informeren; in Harderwijk ken ik niemand.
    Raar, hoor, je bloedeigen zus iets vreemds te horen zeggen.

  22. Zakina zegt:

    Ik ken het sinds ik in Groningen woon. Dus het zal wel iets zijn van buiten Holland? 😉

  23. Belinda zegt:

    Ik heb nog nooit van die uitdrukking gehoord dus lijkt mij een zeeuwse uitdrukking. Niet gek dat je dat niet begreep Tagrijn! Blijven rare lui die zeeuwen 😉

  24. Ik geloof niet dat de uitdrukking in alle de len van ons land gebezigd (ook zo’n raar woord, schiet me zo maar te binnen)wordt, maar ik ken hem wel. Ik dacht meer aan de Achterhoek of Twente.

  25. Min zegt:

    Het zegt mij wel iets, maar ja daar heb je niets aan. Want mijn (schoon)familie woont her en der en komt dan ook van hier en ginder.
    Voorlopig geef ik gewoon niet meer uit dan wat er binnenkomt, dat lijkt me het beste plan.

  26. klaproos zegt:

    🙂
    nee tagrijn ik steun jou volledig:-)
    het moet uitkunnen, wil zeggen de lamp moet uit kunnen een knellend kledingstuk moet uitkunnen een sok een weet ik wat, maar zoals je zwager het zegt….
    neuhhhhhh daar moet je wel aan uit kunnen komen 🙂
    maar ik kom er zo niet aan uit:-)
    nederlands…. en tóch zó heel anders,
    ik kom dit regelmatig in gesprekken met neussie tegen 🙂
    om haren van in je oren te krijgen,
    laat het je dag niet bederven…
    roos groet u

  27. Di Mario zegt:

    Ik ken de uitdrukking.. precies zoals je het zegt, ik snapte hem inéén keer. Dinnetje (van oorsprong limbo) kende de uitrukking anders.
    Love As Always
    Di Mario

  28. Zegt me helemaal niets, maar dat zegt dan weer helemaal niets.

  29. Hildegarde zegt:

    Er aan uitkunnen, zeggen wij in het Vlaams.

  30. Ik ga eens zoeken, heb destijds ene krantenartikeltje gekergen waarin stond dat Zeeuws eigenlijk Leids was.
    Daar zaten een heleboel overeenkomsten in, als ik hem vind stuur ik hem aan je door.
    We hebben elkaar waarschijnlijk misgelopen bij Olivier.
    Ik zat er met mijn nicht (van de Quilttentoonstelling) en mijn neef tussen half vier en vijf.

  31. Hanny zegt:

    Ik heb geen idee. Als ik een volgende keer weer bij mijn vader ben, zal ik eens in het Zeeuwse woordenboek kijken.

Je kunt hier reageren

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s