HET EGYPTE VAN GUSTAVE FLAUBERT

In 1849 en 1850 reisden de Franse schrijver Gustave Flaubert en zijn vriend, de fotograaf Maxime du Camp door Egypte van Alexandrië naar Aboe Simboel in het diepe zuiden. In die tijd nog een hachelijke onderneming.
In het Rijksmuseum van Oudheden in Leiden is een kleine maar indrukwekkende expositie ingericht waar niet alleen wat door het tweetal meegebrachte voorwerpen zijn te zien, maar ook de foto’s die Du Camp tijdens de expeditie maakte.
Foto’s maken was bepaald geen sinecure. Wij kunnen nu zelfs met een klein mobieltje redelijke foto’s maken, maar 160 jaar geleden moesten er kisten met glasplaten en chemicaliën mee, en dan natuurlijk nog het enorme toestel dat moest worden meegezeuld. De techniek van de fotografie bestond amper tien jaar en daardoor zijn de 35 tentoongestelde foto’s zonder meer uniek te noemen.
Hieronder zie je het fototoestel en een deel van de ‘chemische fabriek’.

De foto’s zijn, zeker gemeten naar de maatstaven van die tijd, van zeer hoge kwaliteit. Hieronder zijn er zeven te zien. Onder iedere foto een passend bijschrift uit het door Flaubert bijgehouden dagboek.

De aanblik van de sfinx Aboe el-Hol (de Vader van de Schrik). Het zand, de piramiden, de sfinx, alles grijs, badend in een grootse roze toon; de hemel is helder blauw, de adelaars cirkelen langzaam om de toppen van de piramiden. We maken halt voor de sfinx, hij laat zijn ijzingwekkende blik op ons rusten; Maxime ziet wit als een doek. Ik vrees te gaan duizelen en tracht mezelf weer meester te worden.

Ipsam Boel (Aboe Simbel). De kolossen. Het effect van de zon, gezien door de deur van de half onder het zand bedolven termpel: als keek je door een kelderraam. Op de achtergrond, drie kolossen, maar half te onderscheiden in de schaduw. Toen ik op de grond lag en met mijn ogen knipperde, leek het me even dat de eerste kolos rechts met zijn oogleden bewoog. Mooie hoofden, afzichtelijke voeten.
De vleermuizen laten hun korte schrille kreet horen. Op een bepaald ogenblik hoorde je ook het regelmatige geluid van een ander dier, net het verre kleppen van een klok op het platteland. En onwillekeurig dacht ik aan de Normandische boerderijen in de zomer, wanneer omstreeks drie uur ’s middags iedereen aan het werk is.

Ibrim, paaszondag, terwijl Max van benedenuit een foto maakte van de vesting, beklom ik op mijn gemak de flank van de berg, waarbij ik geregeld mijn teennagels kwetste aan de losse, naar beneden gerolde stenen. Binnen de muren ligt een hele stad. De huizen zijn allemaal bouwvallig en staan heel dicht bijelkaar, zelfs tegen elkaar aan. Als je bovenop een muur gaat staan, vormt dat geheel van vervallen huizen, waarvan alleen nog de vier muren overeind staan. een regelmatig dambord.
Binnen dat geheel van ruïnes hangt een koortslucht; je denkt erbij aan vermoeide mensen die wegkwijnen van verveling: dit is de middeleeuwse, de mammelukse Oriënt.

Om half elf aangekomen in Kalabsje, op de linkeroever. Palmen, doempalmen. Het dorp ligt tussen het puin van de buitenwerken van de tempel. Eerst een lange geplaveide weg, waarvan de T-vorm naar de Nijl wijst; een grote pyloon waarvan het kroonstuk verwoest is, met openingen zoals in el-Dakka en aan weerszijden van de deur een diepe overlangse inkeping; een binnenplaats met aan weerszijden deuren. Tegenover ons ligt het heiligdom zelf, met vier zuilen, een deur en nog vier kleinere massieve deuren .

Kertsassi, dinsdag, negen uur ’s morgens. Niet ver van de ruïnes van de tempel, midden in een steengroeve, een Egyptische kapel, helemaal met Griekse inscripties bedekt. In de buurt ervan, in de woestijn, op weg hiernaartoe, voetafdrukken in het steen, ook een kindervoetje. Het ging ongetwijfeld om een bedevaartsoord.

Maxime keert terug naar de boot om wat papieren in orde te maken, we zullen onze tenten in de buurt van de twee kolossen opslaan. Ik stijg te paard en maak in mijn eentje een rit om Medinet heen; ik rijd tot de syrinxen (rotsgraven). Een vos komt te voorschijn uit een grot, maakt daarbij het geluid van een slang tussen de stenen; hij klimt steil naar boven, keert zich om en kijkt me doodbedaard aan; ik diep mijn zakkijkertje op en we bestuderen elkaar wederzijds.

De expositie is nog tot en met 4 april te zien in het Rijksmuseum van Oudheden, Rapenburg 28 in Leiden. Geopend di tm zo 10-17. MK geldig.

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Cultuur. Bookmark de permalink .

35 reacties op HET EGYPTE VAN GUSTAVE FLAUBERT

  1. Martine zegt:

    Dit is grappig!
    Ooit, in het pre-kindertijdperk zijn wij ook naar Egypte geweest. Wij hadden dit boek ook en hebben geprobeerd om op ongeveer dezelfde plekken als Maxime foto’s te maken. Dat bleek heel wat lastiger dan het in eerste instantie leek, en we kwamen er op een gegeven moment achter, dat sommige van de foto’s in spiegelbeeld afgedrukt moesten zijn.. Als ik binnenkort wat tijd over heb zal ik wel eens in de archieven duiken, kijken of ik daar nog iets van kan terugvinden..

  2. Herman zegt:

    Bijzondere foto’s als je de omstandigheden er bij denkt. En ook mooie teksten van Flaubert. Ook het reizen in die tijd moet heel bijzonder zijn geweest.
    Misschien loop ik binnenkort nog wel even langs het RMO.

  3. lenie zegt:

    dat lijkt me bere interessant zeg !
    zowel verhaal als de plaatjes ..toch fantastisch dat die beelden er nog zijn ??

  4. rietepietz zegt:

    Niet te geloven dat men tóen al foto’s kon maken die nu nog te bekeken kunnen worden .
    Een mooi kijkje in het verleden Tagrijn !

  5. Plato zegt:

    Bedankt voor dit overzicht, Tagrijn. Vooral door de bijgeleverde originele commentaren krijgt het verhaal zijn diepte. Ik wist niet dat Flaubert dit ook had gedaan. Ik wist alleen van Madame Bouvary en Bouvard et Pécuchet. Ik kijk nu snel even op internet en zie dat er van hem in 1972 een boek van zijn correspondentie tijdens de Egyptische reis is uitgegeven. Interessant.

  6. Uiterst boeiend en bewonderenswaardig, Tagrijn. Inderdaad heel knap hoe ze die foto’s gemaakt hebben en na zo vele jaren nog goed zijn.

  7. Marcel zegt:

    Dit vind ik nu echt een zeer interessante log. Egypte en haar geschiedenis spreekt mij bijzonder aan. Niet uniek, want het boeit veel mensen. In dit geval gaat het over een fotograaf die prachtige foto’s heeft gemaakt van een tijd, dat Egypte minder druk bezocht werd. Puur dus en daarom mooi!

  8. Renesmurf zegt:

    Als ik ooit iemand moet helpen met een spreekbeurt zal ik dit aanbeleven.
    Interesante materie.
    Het verleden heeft ons veel aparts nagelaten.

  9. boomkruiper zegt:

    Ohhh heerlijke beelden zonder de toeristische poespas van vandaag de dag. Maar ben wel blij met mijn lichtere camera van nu 😀

  10. Putter zegt:

    Geweldig! Zal ook geen pretje geweest zijn om die glasplaten te staan ontwikkelen met de chemicaliën, in die hitte.

  11. Pasula zegt:

    Heerlijk stuk, heb ervan genoten. Ik wil er nog altijd eens naartoe, wie weet volgend jaar…

  12. pacopainter zegt:

    Je zou er zo heengaan

  13. Hanny zegt:

    Onvoorstelbaar dat de foto’s zo goed bewaard zijn gebleven. Prachtig om te zien en mooi die stukjes uit het dagboek erbij. Wat een onderneming in die tijd. Dat kun je je nu haast niet meer voorstellen.

  14. dat moet inderdaad een heel indrukwekkende tentoonstelling zijn!
    de foto’s van toen zijn verbluffend!
    de teksten erbij nodigen uit om het dagboek helemaal te gaan lezen!
    fantastisch log, tagrijn!!

  15. 10eke zegt:

    Ohh geweldig, daar ga ik vast en zeker heen.
    Fijne week, gr 10

  16. Thérèse zegt:

    Vreemd, hoe zij er heel anders tegenaankijken dan wij tegenwoordig. Ik begrijp het wel: het was een ontzettend avontuur, misschien ook wel gevaarlijk.
    Ik vraag mij af of er na hun komst daar veel nog opgegraven is. Ik denk het haast wel.
    Maar dan zouden ze eigenlijk twee foto’s naast elkaar moeten plaatsen: die tijd en nu.

  17. Die foto’s zijn zeker prachtig voor die beperkte camera’s en tijd.
    Je hebt weer genoten dat is duidelijk.

  18. Di Mario zegt:

    Door de stempels in mijn paspoort kom ik niet makkelijk Egypte in, maar ik vind die geschiedenis wel machtig intressant.
    Love as Always
    Di Mario
    OT.. de Hoogstraat loopt vlakbij je slaapadres.

  19. ♥ klaproos zegt:

    schitterende beelden om te zien tagrijn,
    inderdaad we staan er nu niet bij stil, maar toen was het wel hééél spectaculair,
    wat niks van zijn glans verloren heeft is het zwart wit effect,
    dat is en blijft magistraal
    héél mooi om te zien dank je wel ,
    OT blij dat je naast me staat,zou jij mijn kuiten effe in willen smeren alsjeblieft 🙂
    slaap lekker..:-)

  20. ♥ klaproos zegt:

    schitterende beelden om te zien tagrijn,
    inderdaad we staan er nu niet bij stil, maar toen was het wel hééél spectaculair,
    wat niks van zijn glans verloren heeft is het zwart wit effect,
    dat is en blijft magistraal
    héél mooi om te zien dank je wel ,
    OT blij dat je naast me staat,zou jij mijn kuiten effe in willen smeren alsjeblieft 🙂
    slaap lekker..:-)

  21. ♥ klaproos zegt:

    schitterende beelden om te zien tagrijn,
    inderdaad we staan er nu niet bij stil, maar toen was het wel hééél spectaculair,
    wat niks van zijn glans verloren heeft is het zwart wit effect,
    dat is en blijft magistraal
    héél mooi om te zien dank je wel ,
    OT blij dat je naast me staat,zou jij mijn kuiten effe in willen smeren alsjeblieft 🙂
    slaap lekker..:-)

  22. ♥ klaproos zegt:

    schitterende beelden om te zien tagrijn,
    inderdaad we staan er nu niet bij stil, maar toen was het wel hééél spectaculair,
    wat niks van zijn glans verloren heeft is het zwart wit effect,
    dat is en blijft magistraal
    héél mooi om te zien dank je wel ,
    OT blij dat je naast me staat,zou jij mijn kuiten effe in willen smeren alsjeblieft 🙂
    slaap lekker..:-)

  23. ♥ klaproos zegt:

    schitterende beelden om te zien tagrijn,
    inderdaad we staan er nu niet bij stil, maar toen was het wel hééél spectaculair,
    wat niks van zijn glans verloren heeft is het zwart wit effect,
    dat is en blijft magistraal
    héél mooi om te zien dank je wel ,
    OT blij dat je naast me staat,zou jij mijn kuiten effe in willen smeren alsjeblieft 🙂
    slaap lekker..:-)

  24. ♥ klaproos zegt:

    schitterende beelden om te zien tagrijn,
    inderdaad we staan er nu niet bij stil, maar toen was het wel hééél spectaculair,
    wat niks van zijn glans verloren heeft is het zwart wit effect,
    dat is en blijft magistraal
    héél mooi om te zien dank je wel ,
    OT blij dat je naast me staat,zou jij mijn kuiten effe in willen smeren alsjeblieft 🙂
    slaap lekker..:-)

  25. ♥ klaproos zegt:

    schitterende beelden om te zien tagrijn,
    inderdaad we staan er nu niet bij stil, maar toen was het wel hééél spectaculair,
    wat niks van zijn glans verloren heeft is het zwart wit effect,
    dat is en blijft magistraal
    héél mooi om te zien dank je wel ,
    OT blij dat je naast me staat,zou jij mijn kuiten effe in willen smeren alsjeblieft 🙂
    slaap lekker..:-)

  26. ♥ klaproos zegt:

    schitterende beelden om te zien tagrijn,
    inderdaad we staan er nu niet bij stil, maar toen was het wel hééél spectaculair,
    wat niks van zijn glans verloren heeft is het zwart wit effect,
    dat is en blijft magistraal
    héél mooi om te zien dank je wel ,
    OT blij dat je naast me staat,zou jij mijn kuiten effe in willen smeren alsjeblieft 🙂
    slaap lekker..:-)

  27. ♥ klaproos zegt:

    schitterende beelden om te zien tagrijn,
    inderdaad we staan er nu niet bij stil, maar toen was het wel hééél spectaculair,
    wat niks van zijn glans verloren heeft is het zwart wit effect,
    dat is en blijft magistraal
    héél mooi om te zien dank je wel ,
    OT blij dat je naast me staat,zou jij mijn kuiten effe in willen smeren alsjeblieft 🙂
    slaap lekker..:-)

  28. ♥ klaproos zegt:

    schitterende beelden om te zien tagrijn,
    inderdaad we staan er nu niet bij stil, maar toen was het wel hééél spectaculair,
    wat niks van zijn glans verloren heeft is het zwart wit effect,
    dat is en blijft magistraal
    héél mooi om te zien dank je wel ,
    OT blij dat je naast me staat,zou jij mijn kuiten effe in willen smeren alsjeblieft 🙂
    slaap lekker..:-)

  29. ♥ klaproos zegt:

    schitterende beelden om te zien tagrijn,
    inderdaad we staan er nu niet bij stil, maar toen was het wel hééél spectaculair,
    wat niks van zijn glans verloren heeft is het zwart wit effect,
    dat is en blijft magistraal
    héél mooi om te zien dank je wel ,
    OT blij dat je naast me staat,zou jij mijn kuiten effe in willen smeren alsjeblieft 🙂
    slaap lekker..:-)

  30. ♥ klaproos zegt:

    schitterende beelden om te zien tagrijn,
    inderdaad we staan er nu niet bij stil, maar toen was het wel hééél spectaculair,
    wat niks van zijn glans verloren heeft is het zwart wit effect,
    dat is en blijft magistraal
    héél mooi om te zien dank je wel ,
    OT blij dat je naast me staat,zou jij mijn kuiten effe in willen smeren alsjeblieft 🙂
    slaap lekker..:-)

  31. ♥ klaproos zegt:

    schitterende beelden om te zien tagrijn,
    inderdaad we staan er nu niet bij stil, maar toen was het wel hééél spectaculair,
    wat niks van zijn glans verloren heeft is het zwart wit effect,
    dat is en blijft magistraal
    héél mooi om te zien dank je wel ,
    OT blij dat je naast me staat,zou jij mijn kuiten effe in willen smeren alsjeblieft 🙂
    slaap lekker..:-)

  32. ♥ klaproos zegt:

    schitterende beelden om te zien tagrijn,
    inderdaad we staan er nu niet bij stil, maar toen was het wel hééél spectaculair,
    wat niks van zijn glans verloren heeft is het zwart wit effect,
    dat is en blijft magistraal
    héél mooi om te zien dank je wel ,
    OT blij dat je naast me staat,zou jij mijn kuiten effe in willen smeren alsjeblieft 🙂
    slaap lekker..:-)

  33. ♥ klaproos zegt:

    schitterende beelden om te zien tagrijn,
    inderdaad we staan er nu niet bij stil, maar toen was het wel hééél spectaculair,
    wat niks van zijn glans verloren heeft is het zwart wit effect,
    dat is en blijft magistraal
    héél mooi om te zien dank je wel ,
    OT blij dat je naast me staat,zou jij mijn kuiten effe in willen smeren alsjeblieft 🙂
    slaap lekker..:-)

  34. ♥ klaproos zegt:

    schitterende beelden om te zien tagrijn,
    inderdaad we staan er nu niet bij stil, maar toen was het wel hééél spectaculair,
    wat niks van zijn glans verloren heeft is het zwart wit effect,
    dat is en blijft magistraal
    héél mooi om te zien dank je wel ,
    OT blij dat je naast me staat,zou jij mijn kuiten effe in willen smeren alsjeblieft 🙂
    slaap lekker..:-)

  35. ♥ klaproos zegt:

    schitterende beelden om te zien tagrijn,
    inderdaad we staan er nu niet bij stil, maar toen was het wel hééél spectaculair,
    wat niks van zijn glans verloren heeft is het zwart wit effect,
    dat is en blijft magistraal
    héél mooi om te zien dank je wel ,
    OT blij dat je naast me staat,zou jij mijn kuiten effe in willen smeren alsjeblieft 🙂
    slaap lekker..:-)

Je kunt hier reageren

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s