OUDE NIEUWE WOORDEN

Vorige week stonden hier wat woorden die in de loop van 2010 waren ontstaan en waarvan je je kon afvragen of deze woorden over een jaar of dertig nog steeds gebruikt zouden worden. Met de waxinewerper en de damschreeuwer zou de houdbaarheidsdatum dan al lang verstreken zijn, maar het woord gedoogkabinet zou het wel eens langer kunnen volhouden dan dat kabinet zelf.
Vandaag gaan we eens terug in de tijd en kijken naar de nieuwe woorden die in de jaren zestig tot en met tachtig van de vorige eeuw het levenslicht zagen. Hoe zit het daar met de houdbaarheidsdatum?
Het fenomeen dat mensen 'iets' met elkaar hebben zonder samen te wonen bestaat natuurlijk al heel lang, maar plotseling dook aan het eind van de jaren zestig het woord LAT-relatie op. Na een halve eeuw nog steeds razend populair. Iets anders zit het met het wat oudere nozem. Waar zijn ze gebleven? Maar het woord kent iedereen nog steeds.
Zo kunnen we hier wel een lijst maken van honderden woorden die niet langer dan een halve eeuw geleden voor het eerst werden gebruikt en zich wisten te handhaven. We pikken er maar een paar uit: aerobics, afgaan, afkicken, bijstand, bingo, clip, chips, coffeeshop, doetje, doeg!, discotheek, egotripper, eindeloos, ergens, fan, gaaf, te gek, hamburger, jeans, joint, kakker, kanjer, kicken, kiwi, kraker, macho, nederpop, nicht, oen, rapper, shit, skateboard, t-shirt, uitzendbureau, vakkenvuller,watje, windsurfen, xtc,yup, zwartrijden.

Houdbaarheidsdatum verstreken
Maar dan natuurlijk de woorden die evenals de damschreeuwer uit 2010  enkele decennia terug plotseling ontstonden, maar die met dezelfde snelheid weer zijn verdwenen of al lang weer uit de herinnering zijn weggevaagd. Voor de duidelijkheid: we hebben het dan niet over woorden als elpee of andere zaken die er gewoon niet meer zijn.
Iedere avond zie je ze lopen, hijgend en puffend langs 's heeren wegen om een buikje weg te werken of om in conditie te blijven. Toen deze sport voor het eerst werd bedreven, werd dat trotten genoemd. Naast de tiener was er opeens de twenner, ze zijn er nog maar het woord is verdwenen.
Veertig jaar geleden was Amsterdam een funky stad, waar meisjes en andere proppe natels met een freaky kapsel liepen. Soms droegen ze een jack met fluokleuren. DSL dus (dat soort lui). Soms zat daar een daab (saai) persoon tussen.
Plotseling was de rage er: ikebana. Er werden in het hele land cursussen gegeven, leerkrachten aangetrokken, vooral vrouwen zagen heel veel in ikebana met die geheimzinnige symboliek. Wie nog weet wat het is mag dat in de reacties schrijven! Een andere rage was de hoelahoop. Zie je misschien incidenteel nog wel, maar de rage waarbij iedereen op straat met zo'n stuk PVC-buis stond is voorgoed voorbij.
In 1973 werd de Kabeljauwoorlog uitgevochten tussen IJsland en andere landen die aan visserij deden. Engeland stuurde zelfs oorlogsschepen. Nooit meer wat van gehoord.
Wie herinnert zich de Kabouters nog? Toch haalden ze in 1970 bij de gemeenteraadsverkiezingen in veel grote steden een of meer zetels. Zij streefden naar een Oranje Vrijstaat.Schaars geklede meisjes zijn er te kust en te keur op internet, maar wie noemt ze nu nog pinupgirls? Toch was dat in de jaren zestig de gebruikelijke benaming. Ook op tv waren ze soms te zien, meestal bij een piratenzender. Ook deze vrije jongens zijn verdwenen of ze noemen zich anders.
En zo kunnen we nog wel enkele logjes vullen. Maar omdat lange logjes niet gelezen worden, zou dat tijdverspilling zijn. Zullen we daar eens een debat over houden of organiseren we een teach in?

Advertisements
Dit bericht werd geplaatst in Cultuur. Bookmark de permalink .

19 reacties op OUDE NIEUWE WOORDEN

  1. vaartjes zegt:

    bokspringen.(drents).

  2. Geertje zegt:

    Hoe actueel de Kabouters!
    Zeker nu 🙂
    Ben echt wel benieuwd hoe dat af gaat lopen.
    Wij woonden in de begin jaren 70 naast Kabouters. Was echt wel heel gezellig!

  3. Martine zegt:

    Natuurlijk ken ik ze nog, de Kabouters. Beetje de politieke opvolgers van de Provo’s, als ik het me goed herinner.. Stem louter Kabouter.
    Met Roel van Duijn als de opperkabouter. Goh ja..

  4. rietepietz zegt:

    Je hebt er weer iets moois van gemaakt ,héél veel herkenning natuurlijk maar toch ook wel een paar woorden die ik zelfs destijds al niet meegekregen heb zoals bijv. trotten 😉 Het was ook de tijd van de kaas en vlees fondue maar die zijn niet vergeten !De “partnerruil” komt volgens mij ook uit die tijd ,maar je hebt gelijk ,je kunt zo nog úren doorgaan !

  5. staart zegt:

    WAUW ja een TEACH in!
    De meeste woorden ken ik wel. Ikebana doet me aan bloemstukken denken. Ik zag zelfs ikebanabloemstukken iin het klooster.
    Hoolahoop en kabouters:geweldig toch. Soms betrappen de kinderen me er op dat ik een verouderd woord gebruik:kek bijv.

  6. deze blog is echt dope man :)))))

  7. Herman zegt:

    Wat een mooie woorden allemaal. Met de hoelahoep heb ik zelf nog rondgelopen. En bij ‘nozem’ moet ik ook denken aan jassen uit die tijd, de ‘parka’s’.
    Taal is en blijft mooi!

  8. Caecil zegt:

    Taal is zo leuk!
    Van de week het ‘familiewoordenboek’ op de kop getikt. Daarin o.a.: bommoeder, herpa, reageerbuisbaby en – al ouder- zoogverwantschap.
    Dat laatste is weer iets anders dan bloedverwantschap en geeft m.n. in Islamitische kringen, andere consequenties. Wie namelijk door dezelfde borst zijn gezoogd, zijn daardoor dusdanig verwant dat een huwelijk – zelfs als er helemaal geen sprake is van bloedverwantschap – niet (meer) mogelijk is.

  9. Renesmurf zegt:

    Taal blijft toch erg boeiend he.
    Als we zouden verdwijnen en over een jaar of 100 terug zouden komen zouden we erg vreemd opkijken!

  10. Thérèse zegt:

    Wat prachtig dat je dat allemaal eens keurig op een rijtje zet, al die modewoorden. Eerst waren ze algemeen, zoals bijvoorbeeld ‘nozem’ etc. maar later (misschien nog steeds) kwam de eigen taal van de jongeren. Dat was voor volwassenen helemaal nieg te volgen.
    En….zo had je het ene modewoord ‘onder de knie’, was het weer een ander geworden.
    Maar wel boeiend, de taal.
    OT: Er staat een reactie bij mij van Loes D. voor jou over de soldaatjes.
    Groetjes Th.

  11. Hanny zegt:

    Ook toen ging ik al te bloemschikken. En de cursusleidster liet ons regelmatig Ikebana-schikkingen maken. Heel moeilijk om het als westerling goed te doen.
    Ook al woonde ik veertig jaar geleden in de funky stad, een freaky kapsel heb ik nooit gehad. Ik had geen tijd om met modefratsen mee te doen. Was hard aan het werk.

  12. Hildegarde zegt:

    DSL ? haha, had ik nog nooit gehoord.
    Mooi werk, Tagrijn !

  13. Niklas zegt:

    veld van een fietswiel: moet uiteraard VELG zijn…

  14. Niklas zegt:

    Waar ik meteen aan bleef plakken, was het woord: oen. Onlangs nog gebruikt in: “Ik zeg: oen!” in een parodie op de reclamespot met Maurice het hondje, voor de Neppende Energie Maatschappij. Ik denk dat het een woord is dat al tamelijk oud is, maar door Dikvoormekaar gekringloopt is in een nieuwe betekenis, zie: http://nl.wikipedia.org/wiki/Oen
    En piratenzenders in de zin van TV is inderdaad niet meer actueel, maar wat denk je van de mode van “megapiratenfestivals”, die draaien om de muziek die vooral door etherpiraten (radio-storingsbronnen) wordt gedraaid?
    Hoelahoep – ik dacht vanmorgen nog aan het hoepelen en tollen uit mijn kindertijd: een veld van een fietswiel die je met een stokje aandreef, terwijl je er zelf hard achteraan liep.
    Een tol had je in verschillende vormen. Bij ons in de buurt was het meestal een zuiver rond “stokje” van ca 2,5 cm dik, van onderen puntig met een bolle spijkerkop waarop hij kon draaien, op de bovenkant een wat grotere schijf, zodat de vorm enigszins deed denken aan een paddestoel. De tol werd aan het draaien gebracht, en met een zweepje draaiende gehouden. Waar kwamen die herinneringen ineens vandaan?

  15. paco zegt:

    Ikm zou er nog swaffelen aan toe willen voegen

  16. klaproos zegt:

    🙂
    erg leuk om te lezen tagrijn,
    wie weet komen ze allemaal wel weer eens terug,
    dat doet immers alles:-)

  17. Di Mario zegt:

    Nou heel veel dingen waren natuurlijk ruim voor mijn geboorte 😉 Maar wel grappig om sommige woorden weer te zien. Misschien komen ze ooit weer eens retro terug 😉
    Love As Always
    Di Mario

  18. Mooi om het zo eens op een rijtje te heben en ja sommige woorden was ik inderdaad alweer kwijt.

  19. naast ikebana moet ik ook aan macramé denken?
    whahaaa .. waar staken we onze tijd toch in?
    geef mij die hoelahoep dan maar terug, en het elastiekspringen, en het balletjesgooien, en het hinkelen, en het .. :-)))

Je kunt hier reageren

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s