De of het?

In het laatste nummer van het blad ‘Onze Taal’ staat een toch wel opzienbarend artikel. Drie taalwetenschappers veronderstellen op basis van onderzoek dat het lidwoord het in de volgende eeuw zal zijn verdwenen en dat onze nazaten uitsluitend de als lidwoord zullen gebruiken. Dit zou onder andere worden veroorzaakt door de grote instroom van buitenlanders die dit verschil in hun taal niet kennen en nu al overal de gebruiken. Een van oorsprong Turkse of Marokkaanse Nederlander zegt steevast ‘de paard’.Maar twijfel je zelf ook nooit? Zeg je de weblog of het weblog?Voor Van Dale mag het allebei, evenals de en het deksel en de en het idee.
Het is dus een merkwaardig fenomeen, want waarom het huis, maar de woning, voor hetzelfde gebouw?
Is er iets vrouwelijkers dan een meisje denkbaar? Toch gaat ze onzijdig met het door het leven. Omdat het een verkleinwoord is. Ofschoon de meis niet schijnt te bestaan. (In het middelnederlands was het een meisen, verkleind een meiskijn, maar dat terzijde.) Alle verkleinwoorden gaan dus geslachtloos door het leven. Het koetje en het stiertje op één hoop.

Verwarring
Toch is het niet weg te denken uit onze taal: ‘het is waar, het regent’, kan niet worden vervangen door ‘de is waar, de regent’. ‘Hoho, Tagrijn’, hoor ik al iemand roepen, ‘in dat geval is het geen lidwoord, maar een onbepaald voornaamwoord’. En daar heeft iemand dan wel gelijk in, maar toch: het is nog geen 2111, sorry: de is nog geen 2111.
Dat het verwarring kan zaaien is duidelijk. Wie zich verdiept in vreemde talen weet het: het Chinees is lastig.Maar straks schrijven we dus: de Chinees is lastig, en wat bedoel je dan precies? Maar voor het zover is zullen er wel weer tientallen Charivariussen zijn opgestaan die deze taalverandering veroordelen. (Charivarius schreef in 1940 het boekje ‘Is dat goed Nederlands?’ waarin hij zich in onze ogen op een pietluttige manier verzette tegen iedere verandering in de taal. Tagrijn heeft het een paar jaar geleden nog voor vijf euro bij De Slegte op de kop kunen tikken, dus taalliefhebbers: wie weet!)
Dat deze taalveranderingen zullen plaatsvinden is echter niet denkbeeldig. Heel langzaam, als een levend organisme, verandert de taal. Het Nederlands uit de vroege middeleeuwen is voor ons zonder annotaties nagenoeg onleesbaar. En het aantal mensen dat zich nog herinnert dat we tot ver in de vorige eeuw de lidwoorden ook nog eens verbogen, wordt steeds minder. Het kind der moeder en het land des vaders bestaan ook niet meer, behalve dan in standaarduitdrukkingen. Juist het verdwijnen van al die verbuigingen maakt het bestaan van verschillende lidwoorden totaal zinloos. Al het zal toch even wennen zijn als iemand roept dat hij dit stukje ‘je van de’ vindt.

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Allerlei en getagged met . Maak dit favoriet permalink.

18 reacties op De of het?

  1. Frankie zegt:

    @ Martine

    Geloof de toch maar wel. Lees bijvoorbeeld deze zin op weeweewee Telegraaf over de gebroken hart-syndroom eens: “Dat zorgt ervoor dat de belangrijkste pompkamer van de hart tijdelijk niet meer optimaal kan functioneren.”

    http://www.telegraaf.nl/vrouw/psyche_relatie/10951901/__Gebroken_hart_treft_vooral_vrouwen__.html?sn=psyche_relatie

  2. Martine zegt:

    Zou de? Ik geloof er niks van.

  3. Ghita zegt:

    Wat een leuk stukje over onze taal.
    De meid….dat kennen we wel, maar klinkt ook weer niet zo aardig.

    Door de jaren heen is de taal al behoorlijk veranderd, als ik mijn teksten die ik met literatuurgeschiendenis lees, dan ken ik daar ook veel niet meer van terug in onze huidige taal, maar dan heb ik het over 1500.
    Of de taal nu zo snel gaat veranderen, ik weet het niet, maar het woordje het….zal wel blijven denk ik.
    groetjes Ghita

  4. platoonline zegt:

    Mijn zwager en ik zaten twee weken gezellig aan tafel en maakten al grappen over dit komende fenomeen. Natuurlijk verandert de taal en niet zelden door ingeburgerde onkunde. Dat gebeurt langzaam en dus onmerkbaar. 2111 Is inderdaad nog ver weg en niemand hoeft zich dus zorgen te maken. Wij kunnen dat op termijn gewraakte woord gewoon blijven schrijven. En voor alles is een oplossing. De Chinees is lastig: hier spreken we gewoon over een persoon. Chinees is lastig: dan bedoelen we de taal. Klaar.

    Wat zou er gebeuren als onze meestgebruikte klinker werd geschrapt (de letter E)? Lijkt me wel een uitdaging. Niet dan?

    Heeft u dat vermoedelijk uitstervende lidwoord in deze reactie gemist? Nee toch?

  5. alles is onderhevig aan veranderingen, dus waarom taal niet? 😉

    zolang we elkaar maar verstaan, ook al praat is soms in de chinees? 😀

  6. klaproos zegt:

    rara zaken tagrijn, de taalcursus van elke buitenlander kan doorgaan als een geslaagde want als we zó gaan praten zijn we straks allemaal wel buitenlanders in eigen land:-)

  7. Ik vind sommige dingen ook echt niet klinken.
    Ik heb het bijvoorbeeld over HET nieuws terwijl anderen het over DE Nieuws hebben, klinkt niet vind ik.

  8. Hildegarde zegt:

    Ik hou niet zo van veranderingen, het (stel je voor : de) hele c-k gedoe vond ik al zo ergerlijk, elektriciteit of electriciteit enz. , ik weet het ondertussen niet meer.

  9. Thérèse zegt:

    Och, komt tijd komt raad, is meer mijn instelling. Le en la in het Frans is ook lastig, maar misschien klinkt het wel charmant als je het verkeerd zegt. Dat vind ik vaak van mensen die onze taal goed proberen te spreken. Een Engelse vriendin van ons zei altijd: Dag en de groetens ! Dat vonden wij allemaal té leuk om het te verbeteren. Dus Tagrijn, van mij ook de groetens en het was wel een leuk blogje.

  10. rietepietz zegt:

    Ik moet er óók niet aan denken ,niet dat ik nou zó n kei in onze taal ben maar het gaat me toch té ver om dit soort dingen in te voeren . Je hebt er weer een bijzonder logje van gemaakt !

  11. hanneke zegt:

    ik heb het artikel ook gelezen en word er toch een beetje onrustig van.
    laten we beginnen met de d en dt af te schaffen,gewoon alles met een t schrijven.

  12. renesmurf zegt:

    ja, mannelijk of vrouwelijk, daar heb ik niks mee.
    Ik vind alles de wel prima, en af en toe een het tussendoor moet ook kunnen.
    Niet meer op alle slakken zout leggen, ik ben voor!

  13. jeetjemina zegt:

    Zo, je hebt je er goed in verdiept.
    Merkwaardig verschijnsel inderdaad dat de en het.
    Maar dat de taal de komende decennia zal veranderen,
    verbaasd mij niet door de komst van buitenlanders en oo
    door de moderne media zoals sms enzo!
    gr eva
    OT zie de antwoord op jou reactie over de Forteiland IJmuiden.

  14. boomkruiper zegt:

    ‘De Chickie’ klinkt ook veel beter dan ‘het meisje’ natuurlijk 🙂
    En dan moeten we er ook een beetje bij bewegen. Los in de heupen om het ritme te pakken te krijgen :))
    Jouw blog is DE zout in de pap Tagrijn

  15. reismeermin zegt:

    Ik heb nu ook je nieuwe log weer gevonden, heb genoten van alle taal en foto’s.
    De tja’s, Arie en Ans. Heerlijk. En dan dat Griekse drama.. Geen idee hoe het volgende bedrijf er uit gaat zien. En ik blijf gewoon de gebruiken. Al was het maar voor de favoriete afscheidswoorden van de familie. De ballen..

  16. Dwarsbongel zegt:

    De meisje… Nee hoor! Het meisje is aaibaar, en dan moet je voorzichtig zijn hoever je gaat.
    De meid is volwassen en dientengevolge ?aaibaar, zij het dat dit voorbehouden dient te zijn aan één persoon van de tegengestelde sekse, anders komt daar weer geroezemoes uit voort.
    Taal is zó contextgevoelig…

  17. Hanny zegt:

    Gelukkig zal ik de niet meer meemaken. Ik zou de niet uit mijn strot kunnen krijgen.

Je kunt hier reageren

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s