Tagrijns toppers uit het Stedelijk

Vorige week hebben we de architectuur en inrichting bekeken van het vernieuwde Stedelijk Museum in Amsterdam. Ditmaal gaan we wat werken bekijken. Het museum heeft een collectie van 90.000 stukken, waarvan het grootste deel zich in de depots bevindt. De nu zichtbare werken vormen een aangenaam weerzien van oude bekenden, van moderne tot hedendaagse kunst. Tagrijn heeft daarvan dan weer een selectie van twaalf gemaakt, een persoonlijke keus van werken die hem bij de hernieuwde kennismaking opnieuw raken, boeien of ontroeren.

Een van die werken zie je hierboven: het meer dan zeven meter lange werk van Matisse dat in het begin van de jaren vijftig tot stand kwam. De laatste jaren van zijn leven was hij bedlegerig, kon niet meer schilderen en in zijn bed knipte hij uit met plakkaatverf beschilderde vellen bladeren en koralen die door een assistent werden opgeplakt. Zo heeft hij ook de serie Jazz gemaakt. Dat werk met handgeschreven tekst van Matisse is verzameld in een klein boekje dat Tagrijn op zijn zeventiende van zijn ouders cadeau kreeg. Dat heeft dus een speciaal plekje in zijn hart en in  zijn boekenkast. Het was zijn eerste kunstboek. Er volgden er tientallen.

Omstreden en verguisd in het begin, nu alom bejubeld als de meest baanbrekende kunstenaar van de moderne schilderkunst: Pablo Picasso. In 1942 schilderde hij deze vrouw, zijn muze Dora,  met vishoed. Toenmalig directeur van het museum Willem Sandberg had in die tijd wel wat overtuigingskracht nodig om van de gemeente Amsterdam toestemming tot aankoop van deze Picasso te krijgen. Het museum bezit nu 41 werken van deze kunstenaar. Voor menig museum een benijdenswaardig bezit.

Het derde ‘oudje’ herkent u natuurlijk onmiddellijk als een werk van de joodse kunstenaar Marc Chagall. Weer oog in oog met dit werk te staan was echt een feest der herkenning. In zijn eigen vormentaal schept Chagall een wereld die wordt gekleurd door de herinneringen aan de mystieke stroming binnen het jodendom waarin hij is opgegroeid.

De toonzetter van de moderne schilderkunst in Nederland was natuurlijk de cobraïst Karel Appel. Terecht heeft het museum voor hem een hele zaal ingeruimd. Toen Nederland voor het eerst kennis maakte met zijn werk door middel van het bekroonde schilderij ‘Moeder en kind’ werd geschokt gereageerd. De krant Het Vrije Volk noemde het: ‘geklad, geklets en geklodder’. Het Cobramuseum in Amstelveen trekt nu duizenden bezoekers uit binnen- en buitenland!

Welkom in The Beanery. Deze installatie van Edward Kienholz kun je binnengaan. Het was een kroeg in een wijk van Los Angeles, een ontmoetingsplaats voor kunstenaars. De installatie verspreidt ook de echte kroeglucht, bereikt door een samenstelling van sigarettenrook en verschraalde drank. De bezoekers dragen op de plaats van het hoofd een klok. Dit symboliseert volgens Kienholz het verloop van de gewone tijd naar de bar waar mensen tijd verspillen, doden, vergeten en negeren.

Een werk om in te verdrinken, dit grote doek van de van oorsprong Nederlandse kunstenaar Willem de Kooning: Rosy-fingered Dawn at Louse Point. Door nat in nat te schilderen en doordat hij het verfoppervlak ‘opentrok’ met een breed paletmes doemen allerlei kleurschakeringen op. Die op de foto helaas niet helemaal ‘uit de verf’ komen.

Zo zijn we langzaamaan beland bij de hedendaagse kunst, om te beginnen met een figuratief en wat surrealistisch werk van Martha Rosler: Nature Girls. Deze rondspringende natuurmeiden komen uit haar serie Body Beautiful. Wie mooi wil zijn moet pijn lijden.

Dit wandvullend werk van Sol Lewitt met de naam Wall Drawing #1084 werd in 2003 aan het museum geschonken ter gelegenheid van het afscheid van directeur Rudi Fuchs. Lewitt moet worden gezien als een van de voorlopers van het minimalisme en conceptuele kunst.

De Zwitser Jean Tinguely werd aan het eind van de jaren vijftig in de massamedia vanuit de hele wereld zowel bejubeld als beschimpt. Al eens eerder heeft Tagrijn een log geschreven over deze kinetische objecten die zijn vervaardigd van allerlei afgedankte materialen die hij met een motortje tot leven liet komen. Zijn sculpturen ratelen, kreunen, steunen en piepen, al dan niet door toedoen van de toeschouwer. Want stilstand bestaat niet; alles beweegt, aldus Tinguely.

Behalve Karel Appel en Rieneke Dijkstra (waarvan in dit logje geen werk) heeft ook de in Amsterdam wonende en in Zuidafrika geboren kunstenaar Marlene Dumas een hele zaal gekregen voor haar werk. Zij stelt dat je van iemands gezicht nooit zijn daden kunt aflezen en dat gegeven probeert zij vast te leggen in haar werk. Zij wil zich niet laten leiden door emotie. Haar portret van de moordenaar van Theo van Gogh laat een week gezicht, een pruilend mondje en halfgeloken ogen zien. Een watje en beslist geen crimineel. Oordeel zelf of je in dit portret van Bin Laden een wrede oorlogsmisdadiger ziet.

Nog een portret. Peinture à haute tension (schilderij onder hoogspanning) van Martial Raysse. Materiaal: inkt, acrylverf, fluorescerende verf, fluweelpoeder en neonlicht. Nu kun je haute tension natuurlijk ook erotisch opvatten. Maar dat is schone schijn. Juist het voltage maakt haar onbenaderbaar!

Tot slot voor velen een hoogtepunt met een glimlach. Het heet Ushering in Banality. Heeft het museum met dit werk van Jeff  Koons inderdaad de banaliteit binnengehaald? Volgens Koons is banaliteit in weerwil van goede smaak toch dat wat ons het meest raakt. Provoceert hij hier? Is het ironie? Of laat hij ons bewust met die vraag worstelen? Kunst of kitsch? Hij maakte dit 1,70 meter grote varken en vraagt ons om een antwoord. En met ‘grappig’ kom je er niet vanaf natuurlijk.

Zoals gezegd: dit waren twaalf werken die Tagrijn selecteerde uit de grote hoeveelheid. Juist omdat overal een verhaal aan vastzit en, zoals gezegd, omdat ze hem raken, boeien of ontroeren. Hopelijk heb je niet alleen maar ‘plaatjes gekeken’.

Advertisements
Dit bericht werd geplaatst in Cultuur en getagged met , , , , , , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

21 reacties op Tagrijns toppers uit het Stedelijk

  1. Zakina zegt:

    Ik ben helaas maar 1x in het Stedelijk geweest en dat was tijdens de renovatie. Als ik weer eens een keer in Amsterdam logeer wil ik er zeker een keer heen :). Mooi, dat je dat werk van 7m lang er op hebt weten te krijgen. Bijzonder om te lezen over je eerste kunstboek :). Ik had vroeger in Den Haag een nep Picasso hangen aan mijn muur. Volgens mij hangt die ook in het stedelijk. Het varken op het einde had ik niet in een museum verwacht en beschouw ik al kitsch maar wel leuke kitsch

  2. Thérèse zegt:

    Inderdaad een feest der herkenning. Chagall was vroeger (en nog wel) mijn lievelingsschilder. En Tinguely, daar moest ik altijd om glimlachen, als het ding het deed tenminste. Soms stond hij wel eens stil. Dan was het opeens zo stil daar. De Beanery daar durfde ik vroeger niet in. Raar misschien, maar ik vond het een eng iets. En de Kooning, dat was een openbaring voor mij, zo spontaan te kunnen schilderen en die kleuren. Zo ook Appel, de zaal straalt gewoon. En Marlene Dumas behoort ook al tot mijn favorieten. In Eindhoven heb ik eens een grote overzichtstentoonstelling van haar gezien. En Koons… tja, ik heb wel eens gedacht, zou het niet interessant zijn om, als je heel knap kunt schilderen, wat met kitsch te gaan doen of iets ertussenin of ertegenaan. Ik vind het toch wel boeiend.
    Ik ga niet te lang wachten om eindelijk weer eens naar het Stedelijk te gaan. Dank voor dit geweldig keuzeoverzicht!

  3. platoonline zegt:

    Nee, ik heb niet alleen plaatjes gekeken. Al kijkende en lezende peurde ik mijn favorieten uit deze twaalf. Ik deed het met graagte omdat een eigen gang naar het stedelijk er (voorlopig?) niet in zit. Zonder wat aan de andere werken af te doen: Kienholz en Bin Laden intrigeerden me. Kienholz omdat ik me in gedachten vaak bezig houdt met het begrip ‘het verdrijven van de tijd’ waar velen zo veel en vaak mee bezig zijn. En Bin Laden omdat het voor mij zo duidelijk is dat je uit dat portret met geen mogelijkheid een misdadiger haalt, ook al weten we uit de media van alles over deze man en is het zo verleidelijk om te zeggen: o ja, o ja, een boef, dat kun je duidelijk zien.

    Ben je wel eens naar het Museum van James Ensor in Oostende geweest, Tagrijn?

  4. Een mooi verslag van kunst die wij allebei soms niet snappen. Het wandelen door een oude stad, zoals Sevilla vorige week, geniet meer onze voorkeur. Zal wel het bekende smaakverhaal zijn.
    Groetjes
    Mara

  5. Op de havo heb ik examen gedaan in “textiele werken en kunst”. Nu blijkt maar weer hoe bitter weinig ik er van onthouden heb. De moeite van het bekijken en lezen van je blog is de moeite dubbel en dwars waard. Bovendien wordt het door de extra informatie veel aantrekkelijker om naar de kijken 🙂

  6. boomkruiper zegt:

    In grote lijn kan ik je smaak wel delen maar Jeff Koons daar blijf ik tegen aanhikken evenals Dumas. Willem de Kooning moet ik nog eens in het echt bekijken. Wat een dierbare herinnering en wat een waardevol cadeau was dat boekje dat je van je ouders kreeg. De belangstelling zat er dus al jong in bij jou

  7. het zijn 12 heel uiteenlopende werken geworden, tagrijn!

    van origineel behangpapier, over vreemde voertuigen tot kunst met een hoofdletter, .. ’t passeert hier allemaal de revue!

    en jeff koons ..
    ja, zijn werk (niet alleen dit) doet menig bezoeker de wenkbrauwen fronsen .. ;-))

    fijn weekend, tagrijn!

  8. Hier doe je vast heel veel mensen een groot plezier mee , ik weet te weinig van kunst om deze selectie te op waarde te kunnen schatten !Ik zou er in ieder geval niet voor naar het museum gaan !

  9. Wieneke zegt:

    Wat een interessant logje. Nee, ik heb niet alleen de plaatjes gekeken maar alles gelezen wat je over de plaatjes zegt. Tot mijn schande moet ik bekennen dat ik nog nooit in het stedelijk museum ben geweest. Maar daar gaat zeker verandering in komen.

  10. Ghita zegt:

    Wat leuk dat je al naar het Stedelijk bent geweest.
    De kunst die eer hangt spreekt mijn niet zo aan. die kroeg me de klokken is wel grappig.
    Ik wacht nog wel een poosje tot de grootste drukte over is….
    groetjes Ghita

  11. Hanny zegt:

    Je laat ons meegenieten van prachtige kunst. Niet eenvoudig om uit de veelheid aan kunst een keus te maken. Maar wat je ons laat zien, zijn prachtige werken!

  12. RenéSmurf zegt:

    ja, wow, dat is echt van alles wat.
    Dat staat op mijn programma, dat ga ik ook eens een keer bewonderen, hoe lelijk sommige dingen ook zijn, kunst is kunst.

  13. Martine zegt:

    The Beanery… Goh, als meisje vond ik dat zo ongeveer het spannendste wat er in het Stedelijk te vinden was! Samen met die afgrijselijke grote beelden van Niki de Saint Phalle. Smaken veranderen. Maar gauw eens kijken wat mijn toppers zijn! Een uitnodigend Log, dank je wel!

  14. Emmelinda zegt:

    Je hebt er weer een mooie selectie van gemaakt. Ik vind de The Beanery heel interessant. Ach, eigenlijk alles door het verhaal er achter/er bij 😉

  15. Jij hebt je daar zo te zien best vermaakt.
    mooi is natuurlijk dat er zoveel verschillende stijlen te zien zijn.
    Off topic, jeukpoeder is niet aan te slepen 🙂

  16. Er zitten leuke werken tussen, maar ook werken waarvan ik denk, wat moet ik ermee. Maar zo heeft iedereen een eigen smaak natuurlijk.

    Love As Always
    Di Mario

    OT, je kunt aannemen dat ik het ben. Mijn naam staat namelijk op mijn shirt 😉

  17. Dwarsbongel zegt:

    Mooie serie!
    Tja, een oude wijsheid wil, dat je een varken niet moet duwen, want dan gaat het de andere kant op…
    Vandaag is Marijke naar het Stedelijk, ik moet haar zo van de trein halen. Zal de verhalen wel uitgebreid te horen krijgen. Was zelf te moe om me in de drukte te begeven…

  18. Annespike zegt:

    Nou dat met alle kleuren dat kan ik ook nog wel!! 🙂
    Interessante blog.

  19. klaproos zegt:

    heerlijk om naar t e kijken tagrijn, je hebt daar feestelijk rondgelopen,
    puur genieten en nu voor ons,

  20. Caecil zegt:

    Mooie blog, Tagrijn! Je leert me veel over kunst, dank je wel.

  21. segmation zegt:

    I think Picasso would like your blog. Thanks for sharing. http://www.segmation.wordpress.com

Je kunt hier reageren

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s