Een herinnering aan Louis Couperus

   Een grotere overgang was nauwelijks denkbaar. Ik las als jong Tagrijntje altijd nog jongensboeken, hoe spannender hoe beter, en opeens moest je op school grotemensenboeken gaan lezen. Wat moest dat moest en ik begon met Eline Vere van Louis Couperus, omdat dat een verplicht boek was van de boeken  die je van De Tachtigers moest lezen. Het veroorzaakte een schok, nee, een aardbeving. Ik wist echt niet wat me overkwam. Zo kun je dus ook schrijven. Er ging niet alleen een totaal andere wereld voor me open, maar ook een hemel. Hoe kun je zo schrijven dat een ander ziet, hoort en ruikt wat je opschrijft? Want je zag het allemaal heel precies voor je, sterker nog, je maakte er deel van uit. Ook al begreep ik heel veel woorden niet. Zoals veloutine, fond,  psyché, poudre de riz, karmozijn. Maar juist dat gaf de tekst die mystieke, magische lading. Dat je taal ook zo kunt gebruiken! Ik las en herlas het eerste stuk waarin een stel jonge mensen zich voorbereidde om de dood van Cleopatra uit te beelden misschien wel tien keer, ik at en dronk de tekst en als vanzelf werd ik omringd door de geur van parfums van de deftige dames in hun ruizende toiletten en de sigarenrook van de stijlvol geklede mannen. Op dat moment wist ik: ik moet schrijver worden en dan ga ik het ook op deze manier doen, want zo hoort het. Het is er nooit van gekomen en niet alleen omdat ik geen Couperus heet. Maar ik las later wel meer van Couperus en ook De Stille Kracht dat zich in Indië afspeelde temidden van de zich daar  bevindende geheimzinnige geestenwereld. Lezen is geloven. Ik zag het tientallen jaren later terug op tv. Nepplanten en bordpapieren decors vervingen het decor en de sfeer, alles dat zich in mijn hoofd had vastgezet. Wat een afgang.  Het beeld dat ik van dit geheimzinnige verhaal had was op slag verdwenen, ook al werd er nog zo goed geacteerd.

Eline Vere verscheen ook als feuilleton in de Haagsche Courant. En hoezeer de Hagenaars door de schrijfstijl van Couperus werden gegrepen blijkt wel uit het feit dat men bij de laatste aflevering elkaar in de tram in het oor fluisterde: Heb je het al gelezen? Eline is dood… Haar droevige einde zorgde voor een stille dag in Den Haag.


Waarom schrijf ik dit nu op? Op 10 juni a.s.  is het 150 jaar geleden dat Louis Couperus in een huis aan de Mauritskade in den Haag werd geboren. Een steen in de gevel herinnert er nog aan. Hij was een Hagenaar pur sang. Op zijn beeldje voor het gebouw van Pulchri aan de Lange Voorhout staat: Zo ik iets ben, ben ik een Hagenaar. En dat ondanks zijn Indische jaren die toch een groot stempel op zijn werk hebben gedrukt.

Als klein eerbetoon aan deze man die mij heeft geleerd van de Nederlandse literatuur te gaan houden de eerste bladzij van Eline Vere. Tot op de huidige dag ben ik hem er dankbaar voor.

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Cultuur en getagged met , . Maak dit favoriet permalink.

17 reacties op Een herinnering aan Louis Couperus

  1. boomkruiper zegt:

    Ach Tagrijn wat een weemoed! Lezend over je Couperus-blog bevind ik mij weer zittend aan mijn werkbureau in de Surinamestraat te Den Haag met zicht op het prachtige Couperus pand aan de overkant van de straat waar aanrijdende koetsjes voor filmopnames mij plezierig van het werk hielden. Die goeie oude tijd :))
    Ben je blogs lekker aan het teruglezen!

  2. hannekelive zegt:

    het is mij net zo vergaan als jou:
    als verplichte kost LC gaan lezen, Van oude menschen…..
    prachtig! er ging een wereld voor me open.
    inmiddels heb ik al veel meer boeken van m gelezen.
    helaas vinden mijn kinderen het niets, maar wie weet…. ooit als het zelf oude menschen zijn…

  3. gewoonanneke zegt:

    Veel dingen die ik in die tijd moest lezen konden mij toen niet bekoren en later nog eens gelezen begon ik dingen beter te begrijpen en te waarderen. Ook niet alles. Een mooi eerbetoon zo.

  4. Nannie Hugen zegt:

    genoten Tagrijn zulke stukjes mag je van mij meer gaan schrijven.

  5. Hildegarde zegt:

    Al ben je dan geen schrijver geworden van boeken, dan toch één van een boeiende blog. Warme groeten (een sporadisch bezoekje van H.)

  6. platoonline zegt:

    God! God! Oh, God! kreunde zij met een, steeds zwakkeren, schorren klank, vol van wanhoop, die zich niet meer uiten kon.
    Toen vloeide het bewustzijn, als druppel na druppel, uit haar weg en zij sliep in den dood in.

    Wie zou er niet in zijn ogen wrijven na het lezen van de bladzijden die uitmonden in deze zinnen.
    Pracht boek. En een mooi warm eerbetoon door jou voor een inspirerende schrijver.

    Wie nooit wat van hem gelezen heeft, zou kunnen beginnen met de salamanderpocket: schimmen van schoonheid (korte verhalen).

  7. klaproos zegt:

    prachtig tagrijn,
    hoe een liefde voor iets al zo vroeg kan ontstaan hé,

  8. rietepietz zegt:

    Ik kom zélden in de oude binnenstad van Den Haag maar laat ik júist deze week op de Mauritskade gewandeld hebben en het huis weer gezien hebben .!
    Boeken verfilmen zou verboden moeten worden, het doet afbreuk aan het beeld dat zorgvuldig door de schrijver in het hoofd van de lezer geprent wordt.

  9. Eline Vere heb ik nooit gelezen, noch enig ander werk van Louis Couperus. Ik begin me er bijna voor te schamen na het lezen van jouw Ode. Het boek wat op mij indruk maakte was De Komst Van Joachim Stiller. Nooit geweten dat dergelijke boeken bestonden. De rest van Hubert Lampo heb ik bijna verzwolgen. Vorig jaar heb ik Joachim herlezen, ook omdat mijn dochter het op haar leeslijst heeft gezet (mam: wat is mijn persoonlijke mening?”). Het blijft een heerlijk boek!
    Hartstikke leuk blog om te lezen!

  10. een herinnering aan ..
    mag jij gerust veranderen in ‘een ode aan ..’, tagrijn! 😉

    prachtig hoe jij de liefde voor de taal ontdekt hebt én die belevenissen met ons wilt delen!!
    meer zelfs;
    ons die liefde laat voèlen!!!

  11. RenéSmurf zegt:

    Waarom schrijf je dit op, vraag je jezelf af en waarna het antwoord volgt. Waar ik aan toe zou willen voegen dat je dit gewoon kwijt wilt. Zo voel ik het altijd tenminste.

  12. Di Mario zegt:

    Dit had ik echt niet op school Tagrijn. En zo rond elf uur met een slaapmutske op is dat niet goed lezen.

    Love As Always
    Di mario

  13. Thérèse zegt:

    Bij mij was het juist andersom. Verschillende keren heb ik geprobeerd een boek van Couperus te lezen, maar nee… ik kwam er niet door. Noch Eline Veere, noch De stille kracht (wat mij erg aansprak), noch Van oude mensen en dingen die voorbijgaan. Ik ken het alleen van televisie.
    Wel heb ik veel andere boeken gelezen die in ‘Indië’ speelden, met groot genoegen. Ik lees er nu toevallig weer een: ‘Langs den gordel van smaragd’ met een gebatikte kaft.
    Groetjes Th.

  14. Dwarsbongel zegt:

    Ik heb maar heel gedeeltelijk ingehaald wat ik in het voortgezet onderwijs aan literatuur e.d. gemist heb: in het eerste jaar HBS bleef ik zitten en werd naar de LTS gedirigeerd. Daarna heb ik in technische vakken an wat daarvoor direct nodig was, veel bijgespijkerd via schriftelijke opleidingen. Eline Vere zowel als Louis Couperus heb ik dus gemist. Maar als ik deze bladzij zie, valt mij allereerst die oude spelling op: daarvan heb ik wel meer gelezen. Deze bladzij geeft wel een mooie indruk van wat je bedoelt.

  15. Zakina zegt:

    Ook ik verslond te woorden in het boek over Eline Vere, al heb ik het niet gelezen voor mijn boekenlijst. Ik was al van school af, toen ik het boek voor het eerst las. En wat vond ik de film er over tegen vallen. 🙂

  16. Hanny zegt:

    Doet mij ook denken aan mijn schooltijd. Ook bij ons was het verplichte kost. We hadden een leraar die alles uit en te na besprak. Maar nog veel mooier, met zijn diepe basstem hele pagina’s voorlas. Lesuren om nooit meer te vergeten.

Je kunt hier reageren

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s