Over swaffelen en de groene krokodil

Het is hier al eerder gezegd: taal is een levend organisme en woorden worden geboren en overlijden. En altijd is het maar weer de vraag hoe lang een nieuw woord zal worden gebruikt. Ik kom hierop omdat ik gisteren voor het eerst het woord lustpil las. Daar bedenkt iemand vast en zeker een prettiger woord voor.
Ik ben eens gaan zoeken in de woordenschat die na 2000 is ontstaan. Welke woorden en uitdrukkingen waren immens populair maar zijn inmiddels alweer een zachte dood gestorven. Het zijn er meer dan je denkt. Hieronder pik ik er een paar uit.

Ik herinner me het woord swaffelen, zelfs woord van het jaar geweest. Zowel de ‘hobby’ als het woord schijnen verdwenen. Swaffelen was de eigenaardige bezigheid om met het mannelijk lid tegen een object te tikken om iets of iemand te vernederen.  (Ik verklaar het even voor degenen die ‘onder een steen hebben gelegen’, een uitdrukking die inmiddels plaatsmaakt voor ‘hoe lang ben jij uitgelogd geweest?’) Twee begroetingen die zijn uitgestorven: ‘goeie morgen, juffrouw Jannie’  en ‘goeiemoggel’. De laatste groet werd populair door een KPN-reclame voor mobiel internet en juffrouw Jannie was een figuur uit de Jiskefetserie Debiteuren Crediteuren.
Verzekeraar OHRA liet in een reclame een met regelzucht behepte medewerker van een zwembad zien die overdreven eisen stelde aan het teruggeven van een ‘paarse krokodil’. Het werd enige jaren het symbool van bureaucratie.  Het symbool verdween, de bureaucratie helaas niet.
Eetgoeroes komen en gaan. Nu is er weer een Vlaming aan bod die u en mij oergezond wil laten worden door ons  ’s morgens bonen en havermout te laten eten. Maar enkele jaren geleden ging opeens een groot deel van de bevolking ‘sonjabakkeren’. Nadat Sonja hier rijk van is geworden is ze iets anders gaan doen en is het sonjabakkeren alweer uit het spraakgebruik verdwenen.
Opeens was het helemaal in (en is ‘in’ nog wel in of of is in uit): de ‘flashmob’: via internet werden mensen  die elkaar niet kenden opgeroepen op een bepaalde tijd op een bepaalde plek samen te komen om daar gezamenlijk iets te doen. Nooit meer iets van gehoord, tenzij men de uit de hand gelopen verjaardag in Haren een flashmob zou willen noemen.
In 2008 werd hij geïntroduceerd bij het WK voetbal in 2008 maar inmiddels gelukkig verdwenen: de ‘vuvuzela’, een helse olifantentrompet om je favoriete voetbalclub aan te moedigen.

Dit was natuurlijk maar een kleine selectie. Na 2000 zijn honderden nieuwe woorden geboren waarvan er ook veel in leven zijn gebleven, zoals sudoku, googelen en plofkip. Maar wanneer die woorden zijn ontstaan en waar ze vandaan zijn gekomen een andere keer.

Advertisements
Dit bericht werd geplaatst in Allerlei, Cultuur en getagged met , , , , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

18 reacties op Over swaffelen en de groene krokodil

  1. Pingback: #nieuwjaarsblogchallenge 3 | reismeermin

  2. Ghita zegt:

    Echt grappig, hoe nieuwe woorden komen en gaan. Ik zou dat lijstje nieuwe woorden wel eens willen zien en kijken welke er nu nog worden gebruikt. Zo kennen de meeste bezoekers van het gebied de Amsterdamse Waterleidingduinen het woord “rugzakvos”, ik weet niet of die ook in dat lijstje of in de van Dale staat, maar ik als AWD ganger gebruik de term vaak…..
    De paarse krokodil gebruiken wij nog steeds hoor….die blijft goed.

  3. platoonline zegt:

    Lijkt me toch een goede ontwikkeling. De taal wordt gemaakt door het volk en niet door Van Dale. Waarom het ene woord blijft en het andere niet, is soms een raadsel. Bij plofkip kan ik me alles voorstellen want kip kom je dagelijks tegen. Maar als er strenge regelgeving komt, ooit, die alle kippen een dierwaardig bestaan geven, zal het woord ook wel uitsterven. Dat is dan zelfs te hopen.

    Maar nu blijf ik piekeren over dat anagram van Ernst Jansen Steur. Wat zou dat dan wel zijn?

  4. Thérèse zegt:

    Ja, al die nieuwe woorden. En ex-woorden. De jeugd had/heeft? ook zijn eigen woorden. Als je erachter kwam, was je al weer een eind achterop. Wat mij opvalt is ook dat er veel Engelse woorden in onze taal komen – zo terloops steeds meer – , komt natuurlijk door de computer, maar toch stoort het mij wel eens.

  5. Grappig om te zien dat taal echt leeft en constant onderhevig is aan ontwikkelingen. Als je teksten leest van 200 jaar geleden begrijp je er soms niets van. Ik ben wel eens benieuwd hoe het er over 100 jaar uitziet. Schrijven we dan ‘ik wort’ bijvoorbeeld?

  6. boomkruiper zegt:

    En wat nu helemaal IN is: ‘Verwachtingsmanagement’ 😀
    Moet steeds aan 5 december denken als ik dit hoor uitgesproken worden 🙂

  7. rietepietz zegt:

    Soms zóu ik wel onder een steen willen kruipen als je hoort wat ze allemaal bedenken. helaas lukt dat dan weer niet en krijg ik de woorden grotendeels wel mee.. De paarse krokodil was leuk en volgens mij is die nog niet helemáál leeggelopen hoor! Taallogjes zijn toch altijd weer reuze leuk bij je!

  8. interessant blog, tagrijn, over woorden die komen en gaan. 😀

    hier zijn tegenwoordig woorden als pop upwinkel, repaircafé, .. in de mode. 😉

    fijn weekend, tagrijn!

  9. RenéSmurf zegt:

    ja, sommige dingen gaan een eigen leven leiden, zoals de flashmop. En men volgt het of men volgt het niet, de verrassing is er in elk geval af. En dan op naar de volgende!

  10. gewoonanneke zegt:

    Zo snel als die woorden komen, zo snel verdwijnen ze ook vaak meer. Er zijn er maar weinig die echt altijd terug blijven komen.

  11. Wieneke zegt:

    Ik vind het altijd wel een geruststellend idee dat dingen gewoon voorbij gaan. Mensen ook 🙂
    Leuk logje trouwens.

    Wordt er trouwens nog wel eens iemand juffrouw genoemd?

  12. Geweldige blog en ja sommige woorden van het jaar (swaffelen) verdwijnen even zo snel als ze gekomen zijn. Als ik het goed heb kan je komende week voorstellen doen voor het woord van het jaar. Geen idee wat het gaat worden.

  13. Hanny zegt:

    Een levende taal houdt in dat er geboren wordt en dat er sterft. Zo gaat het in het leven met alles. Het ene woord beklijft en blijft bestaan, het andere woord sterft een zachte dood. En dat is interessant om te volgen.

  14. Hans zegt:

    Dat zijn van die mode woorden, vaak ontsproten in de reclame wereld of gezellig café.
    Zo komen er ook weer nieuwe. Hans

  15. klaproos zegt:

    het is eigenlijk wel grappig tagrijn als je denkt dat je alles gehad hebt, en er ineens een woord op duikt wat je niet kent:-)

  16. Di Mario zegt:

    Dat van dat swaffelen is niet zo erg dat dat niet meer bestaat. Kun je trouwens stellen dat woorden die snel komen ook weer sneller weggaan? Het blijft wel leuk om met woorden te spelen.

    Love As Always
    Di Mario

  17. Caecil zegt:

    Haha, wat een leuke log! Maar nog leuker is het anagram van Ernst Jansen Steur!!!
    Fijn weekend alvast!

Je kunt hier reageren

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s