De teloorgang van een familieblad

Op het moment dat dit logje verschijnt is het sinterklaasavond. Het heerlijk avondje, noemen we dat. Vreemd, want eigenlijk is het de avond vóór de sterfdag van de goedheiligman, dus was het voor hem waarschijnlijk allesbehalve een heerlijk avondje. Maar ach, als hij maar over de brug komt met cadeautjes, wat maakt ons als eigenzuchtig volkje dat dan eigenlijk uit? Wij zingen wel braaf sinterklaasje bonne bonne bonne, ons totaal niet bekommerend om ’s mans vreselijk lot. Geen idee wat bonne bonne bonne betekent, maar de toevoeging zal wel Frans zijn: driewerf goed. Of moest je vroeger bonnen sparen, zoals nu airmiles om de geschenken nog enigszins betaalbaar te houden?
Maar goed, kijk nu eens naar die plaat hierboven. Ik heb een Panorama opgezocht uit 1941. Om vier redenen: ten eerste omdat dat blad dit jaar honderd jaar bestaat, ten tweede omdat Sanoma, die ook web-log al de nek heeft omgedraaid, dit blad in de verkoop doet en ten derde omdat de afbeelding bij velen een schokeffect teweeg zal kunnen brengen. En ten vierde: omdat dit blad midden in de oorlog verscheen maar er dus blijkbaar wel volop Sinterklaas werd gevierd.

Welke uitgever durft nog door te gaan met dit afgetakelde blaadje? Begonnen in 1913 als een braaf familieblad dat werd uitgegeven door uitgeverij Sijthof aan de Doezastraat in Leiden en gedrukt bij de ook in 1913 opgerichte Nederlandse Rotogravure Maatschappij in Leiden in prachtig koperdiepdruk, werd allengs een mannenblaadje. Maar tegen het bloot dat internet gratis aanbiedt kan het blaadje dat verder ook niets om het lijf heeft, nu niet meer op en zo is de teloorgang een feit geworden. Zoals binnen afzienbare tijd wereldwijd ook heel wat kranten zullen samengaan en daarna verdwijnen. Zo redden we wel de wereld, want er wordt heel wat regenwoud mee bespaard.

En dan dat schokeffect: je ziet de Sint een kamer verlaten met Zwarte Piet, een figuur die ook wel eens van het toneel zou kunnen verdwijnen. Hij had toen nog een roe bij zich waarmee hij kinderen kon afrossen en zo te zien had een jochie inderdaad net een flink pak rammel van hem gekregen. Ook de zak werd meegedragen om daar de superstouterds in te doen die werden meegenomen naar Spanje en waarvan de pepernoten voor het jaar daarop werden vervaardigd. Waarom die man dan goed en heilig was, vraag je je als kind dan toch niet af.
Behalve Panorama is dus straks wellicht ook het slaafje van de sint in de ban gedaan. Maak er nu dus nog maar een heerlijk avondje van: straks wordt de slavernij nog een keer afgeschaft en dan kan het misschien niet meer.

Advertisements
Dit bericht werd geplaatst in Cultuur, De media en getagged met , , . Maak dit favoriet permalink.

19 reacties op De teloorgang van een familieblad

  1. gewoonanneke zegt:

    Mooie foto’s. Ja zo gaan de dingen, kranten verdwijnen aan de lopende band en andere komen er weer bij en blijkbaar toch weer gelezen. Ja die zwarte piet, ik weet het niet hoor, zo ie echt verdwijnen. snap beide kanten wel maar toch bij mij heeft het nooit ook maar iets opgeroepen dat ik bij zwarte piet aan slavernij dacht tot die discussie kwam.

  2. Plato zegt:

    Ik ken het blad sinds de jaren zestig. Toen was het al redelijk oppervlakkig met een hoofdredactie die niet bepaald subtiel te noemen was.
    Een hoogtepunt in die periode waren m.i. de paginagrote tekeningen van Kurt Ard, ik meen een Deense schilder en ik herinner me nog dat ik dacht: is dit nu geschilderd of gefotografeerd, zo mooi en vaak hilarisch gedaan.
    Zoals de panorama nu is, mag ie van mij weg, net als veel andere bladen. Maar misschien ziet iemand aanleiding zo’n blad in zijn oorspronkelijke luister te herstellen. Dat zou mooi zijn.
    En dat van het redden der regenwouden: elke boom is meegenomen.

  3. ollieherman zegt:

    Wat een schitterende voorpagina’s, behalve dan die laatste. Die doet er eigenlijk niet meer toe!

  4. boomkruiper zegt:

    Las deze week nog dat garagebedrijven vandaag de dag geen bloot meer in de werkplaats hebben hangen. Ja dat scheelt omzet. Zal het blad in de huidige vorm niet missen maar als ik de oude afbeeldingen zie …

  5. Wieneke zegt:

    Als ik dat eerste plaatje bekijk, dan zou ik me kunnen aansluiten bij mensen, die vinden dat zwarte piet moet verdwijnen. Dat arme kindje zo afrossen met een takkenbos. 🙂 Van die pepernoten heb ik nooit geweten. Dus wij waren nog kannibalen ook in zekere zin. Sjonge 🙂

  6. reismeermin zegt:

    Ik geniet echt van je blog en ik heb net ook even je terzijdes gelezen en smakelijk om die anagram moeten lagen. Tja zoiets zie jij dan 😉 Enne nooit geweten dat de Panorama van oorsprong een Leids detail is..

  7. Vooral de voorbladen zijn/waren kunstwerkjes. Jammer dat Panorama gaat verdwijnen. Weer een product weg van Sanoma. Denk niet dat het alleen ligt aan dat vele bloot op internet. Bladen worden gewoon minder gelezen. En een leesmap bestaat die nog? Salu2 Albert

  8. die oude covers zijn echte kunstwerkjes, tagrijn! 😀

    tja, drukkunst ..
    ’t is niet makkelijk om daarmee op te boksen tegen het virtuele wereldje, waarin alles zoveel sneller en makkeljker gaat!

    fijn weekend,

  9. Dwarsbongel zegt:

    Mooi overzicht, ook een anti-hommage voor slopersbedrijf Sanoma.
    Wel erg cliché, het brave meisje met de armen vol sinterklaascadeautjes en het jongetje met een zere kont van de roe… (of… het is tenslotte een roomse geestelijke, en op deze prent lijkt hij zich schielijk uit de voeten te maken, de aftocht gedekt door zijn trouwe lijfwacht)
    Maar dat het een familieblad is geweest herinner ik me aan de hand van een promotionele tekst die ze ooit gebruikten: “Pa Nora Ma”.
    Ik heb ooit ook een abonnement genomen, min of meer als protest tegen mijn confessionele opvoeding, en later de hele stapel cadeau gedaan aan een instelling die leesvoer voor zieken verzorgde.

  10. RenéSmurf zegt:

    Ik heb hem wel eens gelezen, toen we nog de leesmap hadden. En de actueel en de nieuwe revu. Het sprak me nooit echt zo aan.

    En Sinterklaas heeft geen sterfdag, hij is juist gewoon jarig, whoehoe!

  11. Mooi, die oude covers! Ik heb nooit geweten dat het eerst een familieblad was. Ik wist trouwens ook niet dat het al zo lang bestond.

  12. klaproos zegt:

    prachtig blad en doet e er aan denken dat ik een stapel oude ingebonden panorama’s weg heb gedaan met het verhuizen hier naartoe,
    sanoma, krijgt alles de nek omgedraaid zo lijkt het wel:-(

  13. rietepietz zegt:

    Ik kan me de Panorama van “voor het bloot” nog goed herinneren . Mijn ouders hadden in de jaren 50 een abonnement op een (6 weken oude ) leesmap met div. bladen waaronder de Lach (waar je als ik me goed herinner ook al eens over schreef) en de Panorama. Hoe ouder de bladen hoe goedkoper de map die na een week lezen weer opgehaald werd en verhuisde naar iemand die nóg minder betaalde;-)

  14. Hans zegt:

    Een echt wachtkamer blad, de wereld is veranderd het papier maakt plaats voor het schrerm.
    Leuk om de oude plaatjes weer te zien. Hans

  15. Mooi die oude panorama plaatjes aangevuld met jou rake teksten. (tjan heeft het niet van een vreemde 🙂 ) Wat moet ik nu eerdaags bij de kapper gaan lezen, want inderdaad ik las hem ook alleen bij de kapper.

  16. Di Mario zegt:

    Een blad dat iedereen wel kent, maar dat mag ook wel na 100 jaar. Mooie covers zitten erbij. Maar op die eerste plaatje, die traan bij die jongen, dat vind ik wel zielig hoor. 😉

    Love As always
    Di Mario

  17. gewoonhanny zegt:

    Panorama, een blad dat ik alleen ‘las’ bij de kapper en de tandarts. Leuke herinneringen en minder leuk daarom. De afbeeldingen die je laat zien, laten mooi de tijdgeest zien.

  18. Marja zegt:

    Prachtige afbeeldingen.

Je kunt hier reageren

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s