Koningsdag 2017 in Leiden

Een misschien wat vreemd begin voor een stukje over Koningsdag: veel mensen lijden aan bewaarzucht en dat staat in de meeste gevallen borg voor uit hun voegen barstende schuurtjes en zolders. De afvalcontainer is hun grootste vijand. Want overtollige zaken zomaar wegdoen kan niet: je weet maar nooit of je het niet nog eens nodig hebt of dat het misschien toch nog eens gemaakt kan worden. Dat laatste is natuurlijk als het broeden van een kip op een nest onvruchtbare eieren.
Maar dan, op een dag, koningsdag nadert, vinden ze dat het zo echt niet langer kan. Ze roepen er dan toch maar een kind of kleinkind bij: ‘Ga dat maar verkopen. Al het geld mag je houden.’ Natuurlijk wel na overwegen of het wellicht niet beter naar de kunst- en curiosamarkt kan. Maar opeens is er toch die doortastendheid: weg ermee.


Dus daar stonden al die kinderen afgelopen donderdag weer te koukleumen in hun te dunne oranje jasjes, hun onvoorstelbare hoeveelheid oude meuk uitgestald op wellicht nog oudere vloerkleedjes.


Gelukkig voor hen bestaat er behalve bewaarzucht ook nog zoiets als hebzucht. En dan kunnen ze met het zicht op al die uitgestalde koopwaar de verleiding niet weerstaan. Ze dingen af op een oud EP’tje van Pat Boone of een kromgetrokken pocket van John Irving: ‘Een euro? Mag vijftig cent ook?’ Ze weten het al: meestal mag dat ook.

Tevreden en trots gaan ze naar huis.
Toch maar voor een prikkie dat toch wel grappige vaasje, dat rare jasje of die oude halsketting gescoord. Al na een maand belandt dat dan allemaal in die kartonnen doos van Bol.com in de schuur. Handig dat ze die niet hebben weggedaan.

Het jaar erop gaat de kringloop verder. Want dan ligt die zelfde oude plaat, dat pulletje of dat boek weer op een ander kleedje te wachten op nieuwe hebzuchtige kopers.
Dat ging allemaal door me heen toen ik afgelopen donderdag in Leiden over de Hooglandse Kerkgracht en de Breestraat liep. Dit was een vrij lange inleiding om te zeggen dat ik ook nog wat foto’s heb gemaakt die je laten zien dat het ondanks het koude en soms ook natte weer, gezellig druk was.



Geplaatst in Allerlei, Cultuur, Stad en land | Tags: , , , | 18 reacties

Liever Turks dan paaps…

Dat Erdogan als winnaar van het referendum in Turkije uit de bus is gekomen, zal in ons land niet door veel Nederlanders met gejuich zijn ontvangen. Maar de populariteit van Turkije, vooral als handelspartner, was vroeger zeer groot. En dat heeft ook in Leiden zijn sporen nagelaten.
In het gebouw aan het Kort Rapenburg 1 waar vroeger een filiaal van de Nederlandsche Bank was gevestigd, zit nu het Honorair-Consulaat van Turkije en ook daar speelt de handel een grote rol.


Laten we wat verder lopen en eens op de Breestraat kijken. Hieronder zie je op een foto uit 1880 het vroegere nogal elitaire restaurant ‘In den vergulden Turk’.


Het was de plek waar ‘de hoge heren’ van de universiteit elkaar graag ontmoetten en zich achter de neppalmen konden verschuilen voor het gewone volk. Het gebouw maakte deel uit van een voor de gebroeders Le Pla in 1673 gebouwde renaissancegevel, die in 1981 moest wijken voor de uitbreiding van V&D. Met de kennis van nu: doodzonde. Het oude trappenhuis is overigens nog steeds in het gebouw van V&D, over enkele maanden Hudson’s Bay, aanwezig en is soms op Monumentendag te bekijken. Het hieronder afgebeelde timpaan maakt duidelijk wat dat huis met Turkije had te maken.


De broers Le Pla waren lakenkooplieden die handel dreven met de Levant. In het midden zie je een Turkse koopman, links Neptunus en rechts Mercurius. Dit vroeger zo statige huis heette tot 1779 ‘De Vergulde Druyff’. Ook zijn de jaartallen 1673 en de naam van de maker XAVERII te lezen.
(Ofschoon het restaurant al jaren is verdwenen kun je in de stad nog vijftien Turkse restaurants en eethuisjes vinden, waarvan elf in het centrum. Maar dit geheel terzijde.)


We blijven op de Breestraat, want nog geen honderd meter voorbij In den Vergulden Turk zie je een rij kleine torentjes aan de frontzijde van het stadhuis aan de Breestraat. Op ieder torentje prijkt een maansikkel zoals die ook op de vlag van Turkije is te zien. Dat heeft alles te maken met de Watergeuzen die Leiden in 1574 hebben bevrijd. De calvinistische geuzen droegen Turkse zilveren halve maantjes met de tekst: ‘Liever Turks dan Paaps’. Want Turken waren betrouwbaarder dan roomskatholieken.

Een van de bekendste nationale symbolen van Nederland is de tulp. Maar al zingen Amsterdammers het nog zo hard, tulpen komen echt niet uit Amsterdam. Neerlands trots kwam uit Turkije, het Ottomaanse Rijk. Ze werden in de zestiende eeuw geïntroduceerd in Europa. De tulp was populair in onder andere Frankrijk, maar leidde tot een ware hysterie in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden.
De eerste tulpen werden in 1593 door de Vlaamse diplomaat Ogier Gisleen van Busbeke aan zijn vriend, de botanicus Carolus Clusius, gestuurd en in de Leidse Hortus Botanicus opgekweekt. Zes oogsten later – een tulp komt in zeven jaar tot wasdom – was het verzamelen van tulpen een rage geworden. Op de afbeelding zie je welk vermogen voor één bol werd betaald. Een huis aan de Heerengracht in Amsterdam werd geruild voor één bol. Dat een aantal bollen werd gestolen uit de Leidse Hortus was dus een kraak van jewelste. Zelfs de naam van de bloem is Turks. De geopende bloem toont gelijkenis met een tulband, dus werd de bloem daar ‘tülbend’, later tulipan genoemd. De Nederlanders verkortten dat tot tulp.

De officiële handelsband met Turkije dateert uit 1612. Om dit feit te gedenken liep vierhonderd jaar later in de Drie Octoberoptocht van 2012 een aantal fraai uitgedoste mannen mee.


En zo zie je maar wat er allemaal na zo’n referendum door je hoofd kan gaan…

Geplaatst in Cultuur, De media, Over de grens | Tags: , , , , , | 15 reacties

Eén ei is geen ei….

 

Eén ei is geen ei… Hier klopt iets niet, maar je hoort het wel vaker rond pasen. Veel uitdrukkingen in onze taal zorgen ervoor dat een zin gaat wringen. Ik heb vandaag maar eens wat van die zinnetjes geconstrueerd die wel kloppen maar dus toch ook weer niet.

Pfff, al die visite: Als je jarig bent ben je nog niet jarig.
Ik ben er vierkant tegen, daar kom ik rond voor uit.
Tijdens de koude oorlog kon het er heet aan toe gaan.
Tijdens de Noordpoolexpeditie gingen alle deelnemers naar de Filistijnen.
Door de felle zon in zijn ogen ging hij de mist in.
Toen hij een ton had gewonnen, had hij het niet meer.
Van dat pastarecept kan ik geen chocola maken.
Als iemand je een oor aannaait voel je je toch bij de neus genomen.
Kun jij uitkomen met je inkomen?
Als je in de kast zit kun je maar beter niet uit de kast komen.
Want als je daar uit de kast komt, berg je dan maar.
De chirurg zag geen been in het amputeren van een arm.
Als je op zwart zaad zit kan bruin het niet meer trekken.
Laat er geen gras over groeien want anders maaien ze je het gras voor de voeten weg.
Toen de boot lek raakte ging hij het schip in.
Hij liep paars aan toen hij over de rooie ging.
Toen de jager schoot was het konijn het haasje.
In de stal vervelen die koeien zich stierlijk.
Ik stem ‘nee’, zei de Turkse man. ‘Reken maar van yes.’
Toen hij me de mantel uitveegde stond ik in mijn hemd.
Man zei: ‘zo, kat in ’t bakkie’, maar hij had een kat in de zak gekocht.
Toen de miljonairsdochter haar oog op hem liet vallen viel hij met z’n neus in de boter, want daar had hij wel oren naar.
Toen hij een pak op z’n duvel kreeg, werd hij des duivels.
Wat moest hij nu? Goede raad was duur en snelle raad doet zelden baat. Maar raad na daad komt te laat. Hij wist zich echt geen raad. Dus sloeg hij alle goede raad maar gewoon in de wind. Al wist hij niet uit welke hoek de wind waaide. Enzovoort enzovoort.

                 Volgende week geen stukje, dus ik wens iedereen hele fijne paasdagen.


Geplaatst in Allerlei | Tags: , | 15 reacties

Een goed gesprek

 

Zeven maanden per jaar breng ik mijn donderdagen door in een van de ateliers van Ars aan de Pieterskerkgracht. Rond het middaguur wil even ontsnappen aan de lucht en dampen van verf en terpentijn en loop dan het centrum in.
Op de Nieuwstraat liep ik vorige week donderdag achter een echtpaar dat duidelijk niet uit Leiden kwam, want rondkijkend en fotograferend. Nog een vrij reizen te goed dus dan maar eens een gezellig dagje Sleutelstad. Ze praatten nogal luidruchtig zodat ik weinig moeite hoefde te doen hun interessante en diepgravende conversatie te volgen.
Hij: Kijk, een hek.
Zij: Ja, nou en?
Hij: Met een poort.
Zij, Ja, nou en?
Hij: Daar kun je onderdoor.
Zij: Natuurlijk, nou en?
Hij: Kijk, daar boven, een soort van kasteel.
Hij wees naar de oude burcht die daar al ongeveer negenhonderd jaar op de opgeworpen heuvel staat.
Hij: Even kijken. Hij trok het initiatief naar zich toe en wandelde onder de met een leeuw getooide poort richting Burchtplein. Ze volgde.
Zij: Ja, en wat nu?
Hij: Misschien kun je wel naar boven.
Zij: Ja, nou en?
Hij: Dan kun je misschien over de hele stad uitkijken.
Zij: Ja, nou en?

Ik liep achter hen aan het burchtplein op waar het terras voor het Koetshuis op deze eerste zonnige lentedag toch nog niet helemaal vol was.
Hij: O kijk, er is een trap.
Zij: Ja, nou en?
Hij: Dus je kunt daar naar boven.
Zij: Ja, nou en?
En hier houdt het verslag van deze interessante conversatie op. Ik vond het wat al te opvallend om achter hen op dat pleintje te blijven staan en liep dus door om via het Van der Sterrepad op de Oude Rijn te komen.
Het was een wijs stel. Zij beseften maar al te goed dat je je huwelijk kunt redden zolang je maar on speaking terms blijft.

Geplaatst in Stad en land, Verhalen | Tags: , , | 18 reacties

Tja

Het is weer Tjaatjestijd. Er zijn weer wat uitglijders verzameld, onder andere met enkele bijdragen van lezers.  Maar de eerste Tja-waardige uitglijder  is van Tagrijn zelf. (Haalt boetekleed uit de kast.) Vorige week schreef ik in mijn enthousiasme dat de T.Rex het grootste dier is dat ooit op aarde leefde. Maar Jos van den Broek van de Leidse universiteit wees me er terecht op dat ik een knoeperd van een fout maakte:  ‘Trex het grootste dier dat ooit op aarde heeft geleefd? Dat is een groot misverstand! Ook nu nog leven er dieren die veel en veel groter zijn. Weleens een blauwe vinvis gezien? Zelfs Naturalis heeft een dinoskelet dat groter is dan dat van Trix. En fossielen van echt grote knoeperds kun je vinden in Argentinië.’
Hartelijk dank voor deze reactie.
Dwarsbongel kreeg onderstaande melding op zijn scherm:

Ghita zag werkgelegenheid voor slimme tomaten:

Ghita maakte ook nog een tjaatjeswaardige foto en schreef erover:
‘Op het Bio science park in Leiden hebben ze de weg ter hoogte van het Gorleaus laboratorium wat aangepast.
Alleen is er toch iets misgegaan bij het aanleggen van het fietspad……er stond een lantaarnpaal in de weg…’

 Wie geeft Valerio Zeno nu eens seksuele voorlichting? Want er valt hier wel wat aan die jongen uit te leggen blijkens dit stukje in het Leidsch Dagblad.

 Een stuk over Chinees nieuwjaar, eveneens in het Leidsch Dagblad. Er stond ook een plaatje bij van een Chinees meisje. Of?

De winkelketen Vitamin liet deze week een blad in de bus glijden met tips voor een gezond leven. Het is het winternummer 2017… In ieder geval niet te laat.

Denk je dat Ziggo je hoorprobleem oplost….

Altijd al op zoek naar een wasmachinereiniger met een vies luchtje? HG heeft het.

Deze kop stond in NRC. Opzienbarend nieuws. Een primeur van jewelste. Maar hoe we onze planeet dan draaiend moeten houden staat er dan weer niet bij.

Dit was het dan weer. Zie je nu ook iets in de media waarvan je zegt: ‘tja….’  dan zou ik het leuk vinden als je dat wilt mailen naar tagrijnleiden@xs4all.nl. Bedankt!

Geplaatst in TJA... | Tags: | 17 reacties

T.Rex in town

Tijdreizen kan! De spontane medewerking van een dier dat 67 miljoen jaar geleden toen de mens nog lang niet was ontstaan hier op aarde rondliep, maakt het mogelijk.  Ga maar kijken in Naturalis in Leiden waar het indrukwekkende skelet van T.Rex Trix, het grootste dier* dat ooit op aarde heeft geleefd, staat opgesteld.

Leidse archeologen vonden het monster in Montana VS in het gesteente van de Hell Creek Formation en mede dankzij giften van velen (in een groot aantal Leidse winkels stonden bussen waarin werd gevraagd om een tientje voor Trix) kon het bedrag bijeen worden vergaard waar de landeigenaar om vroeg.

En zo kon de Tyrannosaurus rex bot voor bot  en 12,5 meter lang uit de aardbodem worden opgegraven.  Het skelet is wonderbaarlijk compleet, al is wel te zien dat ze lange tijd met vier gebroken ribben moet hebben gelopen die op wonderbaarlijke wijze zijn genezen.


Waarschijnlijk had ze dit opgelopen in een gevecht met een andere saurus, want dat was haar belangrijkste maaltijd. Eten of gegeten worden was het credo. Haar staart is indrukwekkend en ook haar lieve beentjes zijn enorm. Iedere poot kan een gewicht van vijf auto’s dragen.


Voordat je de zaal binnengaat waar het skelet op je wacht, loop je door een grote zaal waar je van alles en nog wat kunt kopen op het gebied van dino’s.

Daarna kom je in een dierentuin waar je de bekendste dinosaurussoorten kunt ontmoeten. Ontzettend knap gemaakt. Niet opgesteld en onbeweeglijk, Nee, ze lijken te leven en lopen en brullen rond, maar ter geruststelling: ze zijn volstrekt ongevaarlijk ondanks die verschrikkelijke geluiden. Mijn foto-impressie zegt misschien genoeg.


Mocht je er een kijkje willen nemen, dan moet je via internet plaatsbespreken. Ook al heb je een Museumjaarkaart. In dat geval is de toegang gratis. Dat gaat heel simpel en zo weet je ook dat je nooit in een verschrikkelijk gedrang terecht komt.
In juni gaat Trix op reis door Europa en wordt Naturalis grondig verbouwd. (Het conflict met de architect is opgelost.)

* Hierop valt wel wat af te dingen. Zie de opmerking van Jos van den Broek bij de reacties. Ik kom hier a.s. maandag op terug.

Geplaatst in Cultuur | Tags: , , , | 16 reacties

Er welt een traan…

Het was mijn bedoeling vandaag eens lekker uit te halen naar de zelfbenoemde beste internetprovider van ons land Exces Vooral en KPN die mij al vanaf 16 mei vorig jaar nogal opdringerig om hun aandacht vragen. Wie eenzaam is en behoefte heeft aan mensen over de vloer raad ik aan van hun diensten gebruik te maken. Never a dull moment en elke dag een monteur op de stoep. Maar ik ben nu nog té bloeddorstig om hier een beetje netjes op mijn krijgstrompet te blazen. Het moet wel een tikkie kwaliteitsgezanik worden. Wilt u weten wat hieraan vooraf ging: klik
Daarom vandaag maar wat vrolijkers. Een paar jaar geleden stond tijdens de Drie Octoberfeesten in Leiden op het piepkleine terrasje van Vooraf en Toe op de Botermarkt het smartlappenkoortje ‘Er welt een traan’ ontzettend zijn best te doen. Ik maakte een foto waarvan ik vervolgens een oliefverfschilderijtje penseelde. De gezichten zijn wat karikaturaal gemaakt.

Geplaatst in Allerlei, Expo | Tags: , , , , , , | 13 reacties

Beeldhouwer Gerard Brouwer overleden

Op 20 februari j.l. overleed de in Katwijk woonachtige beeldhouwer Gerard Brouwer. Kort daarvoor was een overzichtstentoonstelling van deze kunstenaar te zien in het Duna-atelier in zijn woonplaats. Zijn levendige bronzen beelden zijn in veel plaatsen van ons land te vinden, onder andere in Den Haag, Middelburg, Hulst, Enschede, Katwijk, zijn geboorteplaats Leiden, maar ook in het buitenland. Op de markt in Leiden staan er drie: een bloemenman, een vishandelaar en een lakenkoopman. De eerste twee zie je hieronder.

img_2062t
img_2059t

Uit de grote hoeveelheid beelden in de expositieruimte hieronder nog een aantal.

img_2053t
img_2052t
img_2065t
img_2057t
img_2061t
img_2069t

Geplaatst in Cultuur | Tags: , , | 15 reacties

De krant van oktober 2057

krantDe hedendaagse techniek kent geen grenzen. Het stelt ons zelfs in staat over tijdgrenzen heen te kijken. Zo heeft men mij onlangs in een Leids laboratorium in staat gesteld de krant te lezen van 20 oktober 2057. Gelukkig, kranten bestaan over veertig jaar dus nog. Een paar opvallende nieuwtjes:

Pietendiscussie barst weer los
Den Haag – Opnieuw zijn gisteravond rellen uitgebroken op het Malieveld. Grote groepen voornamelijk zwarte jongeren schreeuwden leuzen en liepen met spandoeken om zich te weer te stellen tegen de weigering van het kabinet een pietenrol toe te bedelen aan zwarte jongeren tijdens het komende sinterklaasfeest.
“Je reinste discriminatie”, roept hun woordvoerder. Premier Klaver begrijpt alle commotie niet: ‘In het verleden hebben kabinetten zich juist ingespannen aan de wens van het volk te voldoen en de zwarte pieten te weren, krijg je dit weer.’ Maar hij zegde wel toe te bezien of het wellicht mogelijk is volgend jaar bij wijze van experiment enkele z.g. ‘zwarte pieten’ toe te laten.

Storing in metro
De storing in de metro tussen Reijkjavik en Lelystad is nog steeds niet opgelost. Gisteren waren duizenden reizigers gedwongen een overstap te maken in Kopenhagen, wat een ernstige vertraging van soms wel drie minuten opleverde.

Remigratie van Mars
Al enige duizenden bewoners van de planeet Mars hebben zich opgegeven voor een emigratie naar de aarde. Opvallend is dat hieronder veel kinderen en kleinkinderen zijn van de eerste voortrekkers naar de planeet.

Vogels waargenomen
Boven de heide bij Nunspeet zijn enkele vogels waargenomen, een diersoort dat de jongeren onder ons alleen nog maar van afbeeldingen kennen. Men vermoedt dat het mussen waren, waarvan men dacht dat deze al enkele decennia waren uitgestorven. Ornithologen zijn laaiend enthousiast, omdat het zou betekenen dat de natuur zich toch aan het herstellen is.

 Commotie in Marokko
In Marokko is veel opwinding ontstaan na het bericht dat prinses Dorina Beatrix, de oudste dochter van koningin Amalia, wil scheiden van prins Mohammed IX, de zoon van de huidige koning van dat land.

Ajax verliest opnieuw
Ajax heeft ook de tweede wedstrijd om de Universum Cup verloren. Ze waren in de uitwedstrijd niet opgewassen tegen de stevige jongens van Plutose Boys. De uitslag 37-0 was niet geflatteerd. Maar trainer De Groot verklaarde stellig: thuis winnen we.

                                     Volgende week slaat Tagrijn een keertje over.

Geplaatst in De media, Diversen, Over de grens | Tags: , | 16 reacties

Sneeuwwitje verklaard

snww-1tVandaag eens een wetenschappelijke bijdrage. Iedereen kent de sprookjes van Moeder De Gans of Grimm wel. Als kind nam u alles maar aan voor zoete koek maar vele geleerden hebben zich al gebogen over de herkomst van allerlei facetten van die sprookjes. Daarom ontleed ik vandaag voor u na eindeloos veel speurwerk een deel van het sprookje van Sneeuwwitje, gebaseerd op historisch vastgelegde feiten.

Er was eens (omstreeks 1759) een meisje (Sneeuwwitje) dat samen met haar moeder, de koningin (familienaam onbekend; de vader vertrok met de noorderzon, (op: 7.32 u. en onder 19.41) in een paleis (37 kamers, uitgebouwde keuken, toilet boven en beneden) aan de rand van een bos (waarschijnlijk Duitsland) woonde (toestemming Bureau Huisvesting 21 maart 1758).
Op zekere dag (4 mei, 10.23 u.) stierf de koningin en enige jaren later (12 augustus 1762) besteeg een nieuwe koningin de troon (doublé, zie Antieke Curiosa, blz. 213). Ze was jaloers op de maten van haar prachtige stiefdochter Sneeuwwitje (86,61,86). Dus ging ze voor de spiegel staan (overdrachtelijk, waarschijnlijk is bedoeld Der Spiegel) en vroeg wie de mooiste van het land was. Der Spiegel antwoordde (in de rubriek ‘mit Fragen kommt man durch die Welt’ , 11e jaargang nr.9 blz 17), dat Sneeuwwitje mooier was en dus ontbood zij (11 september 1762) de jager (Ludovicus van Maerle – zie ook: ‘het roemruchte geslacht Van Maerle’ – die later met de grootmoeder van Roodkapje is getrouwd). Wat dan weer blijkt uit ‘Analogie der sprookjes’ van Dreutjes en Dribbelman.
Hij moest Sneeuwwitje doden en haar hart in een kistje doen (eenvoudig notenhouten kistje, 17x24x12) nog te zien in het Museum te Dresden.
In het bos kreeg hij medelijden met het meisje (een totaal andere lezing treft u aan in De beproeving van de jager, blz. 2213 prof. O.H. Balletjes) en hij doodde een zwijn (sus scrofa), (jachtseizoen open 1 september… sic!) en deed het hart in het kistje. Sneeuwwitje vluchtte en vroeg de vogels een schuilplaats hetgeen blijkens drs. J. Zwetser in ‘Kunnen dieren spreken?’ niet geheel valt te verklaren.

snww-2Ze wezen haar een piepklein huisje dat nu verlaten was, maar waarin zeven dwergen woonden (zie: Communes in de 18e eeuw van K. Zemel). Sneeuwwitje werd overmand door slaap (al 23.45 uur) en ging over drie bedjes (veren; geen binnen) liggen. Zo vonden de dwergen bij thuiskomst het beeldschone meisje en vroegen zich vertwijfeld af wat zij moesten doen. (‘De dwergen verleid?’ van Havelock is knap weerlegd door Dr. T Klätser in ‘Homofilie bij dwergen, kobolds en elven’)
Enz.enz.enz. En omdat sprookjes altijd eindigen met een lang en gelukkig leven, kun je het verhaal van het plaatje hieronder zelf wel bedenken.

met-prins-t

Geplaatst in Allerlei, Cultuur, Diversen, Over de grens | Tags: , | 14 reacties